İzinsiz İçerik Kullanımı Hakkında Uyarı: Web sitemizde yer alan tüm yazılar ve içerikler, Dr. Burcu Büge’ye ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altındadır. Yazılarımızın tamamı telif hakkıyla korunmakta olup, herhangi bir şekilde çoğaltılması, dağıtılması, yayınlanması, kopyalanması veya üçüncü taraflarla paylaşılması için önceden yazılı izin alınması zorunludur. İzinsiz içerik kullanımı tespit edildiği takdirde, yasal yollara başvurulacak ve ilgili kişi ya da kurumlar hakkında hukuki işlemler başlatılacaktır. Bu kapsamda, içeriklerimizi kullanmak isteyen kişi veya kurumların, Dr. Burcu Büge’den yazılı izin talebinde bulunmaları gerekmektedir.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
APA’ya (2014) göre Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkatsizlik ve/veya hiperaktivite ve dürtüsellik belirtilerinin benzer yaş ve gelişimsel düzeydeki bireylere kıyasla daha ağır, sürekli, şiddetli ya da sık yaşanması durumu olarak tanımlanmıştır. DSM-5’e göre bir kişinin (çocuk veya yetişkin) DEHB şikâyetinde kişi ayrıntılara özen göstermekte ve bir aktivite esnasında dikkatini sürdürmekte zorluk çekebilir, çoğunluklu verilen görevleri ve sorumluluklarını yerine getirmekte zorlanabilir, iş veya okul için gerekli malzemeleri (örn. kalem, defter vs.) kaybedebilir, sıklıkla unutkanlık yaşayabilir, çoğu kez oturmasının beklendiği durumlarda yerinde duramayabilir veya ayağa kalkabilir. DSM-5’e göre 17 yaşından küçüklerde en az altı belirtinin altı ay boyunca sürmesi, 17 yaşından büyüklerde ise en az beş belirtinin görülmesi beklenmiştir (APA, 2014). Literatür incelendiğinde yetişkinlikte görülen pek çok psikiyatrik bozukluğun belirtileri ilk çocukluk döneminde de görülebildiği belirtilmiştir (Caspi ve ark., 2002; Maughan ve Kim-Cohen, 2005). Çocukluk döneminde görülebilen bu belirtilerin, bireyin gelişmesi ile şekil değiştirebileceğini gösteren kaynaklar bulunmaktadır (Angold ve ark., 2000; Costello ve ark., 2003; Rutter ve ark., 1998). Çocukluk veya ergenlik döneminde psikiyatrik bozukluk şikâyeti olan bireylerin %23-61’i yetişkinlik döneminde de aynı veya farklı bir bozukluk şikâyeti olduğu görülmüştür (Colman ve Jones, 2004; Costello ve ark., 2003; Feehan ve ark., 1993). DEHB’nin çocukluktan yetişkinliğe devam etmesi, daha fazla işlevsel bozulma, düşük eğitim ve iş başarısı, madde kullanımı ve psikiyatrik ek tanılarla ilişkili olabilir (Cherkasova ve ark., 2021). Çocuklukta hiperaktivite ve dürtüsellik ön plandayken, yetişkinlikte daha çok dikkat eksikliği, içsel huzursuzluk ve organizasyon güçlükleri öne çıkar (Weibel ve ark., 2020). Wender (2001) yetişkinlikte görülen DEHB’yi yedi ölçüt ile sınıflandırmıştır. Bunlar; dikkatsizlik, hareketlilik, duygudurumda değişkenlik-oynaklık, alınganlık- kızgınlık, stresi tolere edememe, organize olamama ve dürtüselliktir. Çocukluk döneminde dürtüsellik ve hiperaktivite belirtileri yüksek olan yetişkinlerde işten kovulma, okulu bırakma ve romantik ilişkilerinde sorun yaşama oranı, psikolojik açıdan sağlıklı olan bireylere göre daha fazla olabilir (Wender, 2001). DEHB şikâyeti olan yetişkinlerin kariyer başarıları düşük ve sosyal becerileri zayıf olabilir, bu durumu yaşayan kişilerde anksiyete ve depresyon belirtileri daha sık gözlemlenebilir (Hofstra ve ark., 2000; Mannuzza ve ark., 1998).
Geçmiş yıllardaki çalışmalarda çocuklarda görülen DEHB yaygınlığı %3-9 olarak bildirilmiştir (Larsson ve ark., 2004). DEHB şikayeti olan öğrencilerin, meraklı, heyecanlı ve enerji dolu olmaları, diğer insanlarla kolay iletişim kurabilmeleri, adalet ve adaletsizlik konularında oldukça duyarlı olmaları, sempatik olmaları, risk almayı sevmeleri, şakacı ve empatik olmaları gibi birçok olumlu özellikleri gözlemlenmiştir, fakat bu olumlu özelliklerinin çevre tarafından göz ardı edilmesi bu çocukların uyum sorunlarının daha da artmasına neden olabilmektedir (Lauth ve ark., 2007; Neuy-Bartmann, 2005; Schröder, 2006; Simchen, 2003). Bu sorunlarla baş etmede ise özellikle öğretmen davranışlarının önem kazandığı belirtilmiştir (Ackermann-Stoletzky ve Stoletzky, 2004). Eğer öğretmenler, bu öğrencilerin meraklarını, enerjilerini ve yaratıcılıklarını, öğrenme sürecinde yapıcı bir biçimde kullanabilirlerse, sınıf ortamındaki zarar verici davranışları ile daha kolay baş edebilirler (Ackermann-Stoletzky ve Stoletzky, 2004; Farnkopf, 2002). Biederman ve arkadaşları (2000), DEHB şikâyeti çocukların aile yapısının çoğunlukla düzensiz olabildiğini, ebeveynlerden en az birinde bir psikopatolojik bozukluk görülebildiğini ve bu olumsuz aile çevre koşullarının var olan belirtileri kötüleştirmesinin yanında DEHB’nin ve DEHB ile ilişkili görülen diğer bozukluk durumlarında rol oynayabileceğini bildirmişlerdir. Çocukluk döneminde başlayan DEHB %30-70 oranında erişkinlik döneminde de devam edebilir (Faraone ve ark., 2000). Yapılan çalışmalarda DEHB'nin çocukların ileriki yaşamlarında antisosyal davranışlara, madde kullanımına, akademik başarısızlıklara ve mesleki başarıda azalmaya neden olabileceği bildirilmiştir (Barkley, 1997; Chronis ve ark., 2003; Steinhausen ve ark., 2003). Öner ve arkadaşlarına (2003) göre davranış değişimi, anne-baba eğitimi, aile terapisi, sosyal beceri eğitimi, akademik beceri eğitimi, bireysel psikoterapi, bilişsel davranışçı terapi gibi birçok psikososyal müdahale yöntemi bulunmaktadır. Ancak, bunların hiçbiri DEHB’nin çekirdek belirtileri üzerinde etkili bulunmamıştır. DEHB'nin çekirdek belirtileri üzerinde ilacın kullanıldığı iyileştirme süreçlerinin etkili olduğu belirtilmiştir (Öner ve ark., 2003).
Sonuç olarak DEHB; kişinin dikkatini sürdürememesi, dürtüsel davranması ve aynı gelişim düzeyinde bulunan kişilere göre hiperaktivite davranışlarının daha yüksek olmasıdır. Yetişkin ve çocuklarda ayrı olarak incelenir. DEHB bozukluğu yaşayan çocukların davranışları okulda bulunan arkadaşları, ailesi ve çevresi tarafından yanlış anlaşılabilir. Bu noktada çocuğun öğretmeninin davranışı çok önemlidir. DEHB şikâyeti olan yetişkin bireyler; psikolojik olarak sağlam olan bireylere göre özel hayatlarında daha fazla sorun yaşayabilirler ve eğer DEHB bozukluğu olan kişi/kişiler gerekli psikososyal desteği alamazsa anksiyete, depresyon gibi bozukluklar DEHB’ye eşlik edebilir. DEHB’nin erken ve ilk belirtileri için iyileştirme sürecinin ilaç kullanılarak sürdürülmesinin daha etkili olabileceği görülmüştür. Bunun yanında psikoterapi süreçleri de faydalı bulunmuştur.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile İlgili Kitap Önerileri
Çocuklar ve Ergenlerde DEHB için Kitap Önerileri
Kelebek Zihinli Çocuk, Victoria Williamson
DEHB şikâyeti yaşayan çocukların ağzından yazılan bu kitap, onların hikayesini herkesin anlayabileceği bir dilden, empati duygusu ile DEHB ve getirdiği zorlukların ne şekilde aşılabileceğini anlatmaktadır. Kitapta Jamie ve Elin adında iki çocuğun mücadelesi ve bu iki çocuğun yollarının tesadüfen kesişmesi üzerine onları bekleyen mucizeler anlatılmaktadır. Jamie ve Elin eski hayatlarına geri dönmek isteyen ve hassas iki çocuk, ikisinin ortak noktası ise ebeveynlerinin boşanmış olmasıdır. Birçok olaylar zinciri gerçekleşmektedir ve bu iki çocuk, genel anlamda ortak problemlerinin çözümünü birbirlerini dinleyerek ve sevgiyle sağlamaktadırlar.
ADHD 2.0: New Science and Essential Strategies for Thriving with Distraction - from Childhood through Adulthood, Edward Mckey Hallowell ve John Ratey
Yazarları da birer doktor olan ve içinde DEHB belirtileri, tanımlanması ve iyileştirme süreçlerini de barındıran bu kitap; sade diliyle hem yetişkin hem de çocuklara hitap etmektedir ve onlar için DEHB ile başa çıkmak, onu daha iyi tanımak için bir rehber niteliği taşımaktadır. Yalnızca bir rehber olmakla kalmayıp, bilgilendirici niteliğinin yanında bu kitap; okuyucuya çeşitli hikayeler ve vaka örnekleri de barındırmaktadır. Bu yönü ve sade diliyle her yaştan ve özellikle DEHB şikâyeti olan okuyucu kitlesine kolay anlaşılabilir ve akıcı bir içerik sunmaktadır. Kitabın Türkçe basımı bulunmamaktadır.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu: Çocuklar İçin Rehber, Dr. Bülent Aydın
DEHB şikâyeti olan çocuklar için yazılmış olan bu rehber, çocukların kendi durumlarını anlamalarına yardımcı olmak amacıyla yazılmıştır. Kitap, çocuklara yönelik açıklamalı ve basit dile sahiptir. Bu rehber, çocukların günlük yaşamlarında karşılaştıkları zorluklarla başa çıkabilmeleri için stratejiler geliştirmelerine yardımcı olmaktadır. Çocukların üzerindeki etkilerini basit bir dille anlatır ve her bölümde çocuğun durumunu daha iyi yönetmesine yardımcı olabilecek öneriler sunar. Çocukların DEHB hakkında bilgi edinmelerine yardımcı olmak ve kendi davranışlarını yönetmelerini desteklemek amacıyla kaleme alınmıştır.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu: Çocuklar İçin Eğlenceli Alıştırmalar, Yeliz İnal
Kitap, DEHB şikâyeti olan çocukların dikkatini geliştirebilmesi için eğlenceli alıştırmalar ve etkinlikler sunar. Çocukların dikkat becerilerini güçlendirmelerine yönelik oyunlar ve uygulamalar içermektedir. Hem öğretici hem eğlenceli bir yaklaşım sunarak, çocukların dikkatlerini artırmalarına yardımcı olmaktadır etkileşimli alıştırmalar, oyunlar ve aktiviteler sunar. Kitapta yer alan etkinlikler, çocukların odaklanma yeteneklerini artırmaları ve aynı zamanda özgüvenlerini geliştirmeleri için pratik yollar sunmaktadır.
Yetişkinlerde DEHB için Kitap Önerileri
Beyin Sisi, Mike Dow
Kitaba adını veren ‘beyin sisi’ durumu, bazı bilişsel fonksiyon bozuklukları için kullanılan isim olarak tanımlanmaktadır. DEHB şikâyeti olan bireylerin bilişsel işlev gerektiren görevlerde zorlanabildikleri bilinmektedir. Dr. Mike Dow, bu kitapta kendinin uygulamakta olduğu ve DEHB iyileştirme sürecinde başarılı bulduğu yöntemlerini paylaşmakla birlikte DEHB şikâyeti olan okurlarına kendi içlerinde ve bu kitap rehberliğinde çözebileceğine inandığı bazı sorunlarda yardımcı olmayı hedeflemektedir. Dr. Mike Dow, kiminin “bilinç bulanıklığı” olarak da adlandırdığı bu durumun çözüm süreci ve iyi hissetmenin temel anahtarını bu durumdan muzdarip tüm insanların ortak bir yöntemle çözebileceğine inanmaktadır. Kitabın içeriği yetişkinler ve ergenler için güzel bir kaynaktır.
DEHB ile Başarıya Ulaşmanın İlham Verici Yolları, Laurie Dupar
Benzer örneklerinin aksine bu kitap, yazarın kendi kullandığı DEHB iyileştirme süreci uygulamaları ya da baş etme yöntemlerini değil; çeşitli DEHB uzmanlarının farklı görüş ve yöntemlerini barındırmaktadır. Bu yönüyle kitap, daha geniş bir okuyucu kitlesine, daha çeşitli bir yelpazeden çözüm önerileri sunmaktadır. Bu kitabı diğerlerinden ayıran bir diğer özellik, yalnızca DEHB şikâyeti olan okurlara değil, yakınlarına da ne tür bir yaklaşım izlemeleri ile ilgili tavsiyeler vermesidir. Yazarın temel amacı, DEHB şikâyeti olan okurların günlük yaşantıda karşılaşacakları ve hayatlarını zorlaştıran birtakım durumlara çözüm önerileri sunmanın yanında, DEHB ile başarılı bir hayatın mümkün olduğuna anlatmak ve onlara ilham olmaktır. Bu amaç ile birçok ilham verici öyküyü de içinde barındıran kitap, bu yöntemle okurların kendine olan inançlarını güçlendirmeyi, ideallerine ulaşmalarını hedeflemektedir. Kitap DEBH şikâyeti olan yetişkin ve ergen grubuna hitap eden bir içeriğe sahiptir.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu: Yetişkinlerde DEHB, Dr. Meryem Sezer
Yetişkin bireylere hitap eden bu kitap, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun yetişkinlerde nasıl farklılık gösterdiğini ve yetişkinlerin bu durumla başa çıkma yöntemlerini ele alır. Kitap, tanı ve iyileştirme sürecini detaylı bir şekilde açıklarken, günlük yaşamda karşılaşılan zorluklarla başa çıkma tekniklerine de odaklanmaktadır. Yetişkinlerin durum hakkında bilgi sahibi olup, iş ve sosyal yaşamlarında nasıl daha verimli olabileceklerine dair ipuçlarına odaklanan bu kitap; yetişkin bireylere yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu: Yetişkinlerde Kendini Tanıma ve Başa Çıkma Stratejileri, Ömer Faruk Çelik
Kitap, DEHB'nin yetişkin yaşamındaki etkilerini anlamaya yardımcı olmak için güzel bir kaynaktır. Aynı zamanda, DEHB şikâyeti olan bireylerin dikkatlerini nasıl geliştirebileceği ve dürtüselliklerini nasıl kontrol edebileceği gibi başa çıkma stratejileri sunmaktadır. Kitap, yetişkinler için öz farkındalık yaratma ve yaşamda daha dengeli bir düzen kurma konusunda pratik öneriler barındırmaktadır. Yetişkinlere yönelik yazılmış ve DEHB'nin yönetimi konusunda özelleşmiş bu kitap, hem kişisel gelişim hem de psikolojik iyileşme süreci adına değerli bilgiler sunmaktadır.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu: Yetişkinler İçin Başarıya Ulaşma Yolları, Dr. Bülent Aydın
Bu eser, DEHB şikâyeti olan yetişkinlerin yaşam kalitelerini artırmalarına yardımcı olabilecek başa çıkma stratejileri ve organizasyonel beceriler üzerine odaklanmaktadır. Kitapta dikkat eksikliği ve hiperaktivitenin iş yaşamı, ilişkiler ve kişisel gelişim üzerindeki etkileri tartışılır. DEHB şikâyeti olan yetişkinler için çok sayıda pratik öneri sunmaktadır, kişisel ve profesyonel yaşamda daha düzenli ve başarılı bir yaşam sürmelerine üzerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile İlgili Film, Dizi ve Belgesel Önerileri
Pasanga 2, 2015
Film, Kavin ve Naina adında DEHB şikayeti olan iki çocuğun, okuldan atılması ve ailelerin onların tüm bu okul değişimleri ve diğer süreçleri yönetmek adına yeterli imkanının bulunmaması üzerine kuruludur. Bu iki çocuk, tesadüfen bir psikiyatrist ile karşılaşmış ve daha sonrasında onlar için uygun olan bir eğitim sürecine başlamışlardır. Kendileri olabilecekleri bu okulda, bir yetenek yarışmasına katılmışlardır. Ancak yarışmanın sonunda bu yarışmanın amacının bir ödül ya da kazanmak değil, kendini fark edip gerçekleştirebilmek olduğunu anlamışlardır.
The Rocket, 2013
Laos'ta yaşayan küçük bir çocuk olan Ahlo'nun hikayesini anlatılmaktadır. Ahlo, toplumda pek kabul görmeyen ve üzerinde çeşitli önyargılar olan bir çocuk olarak doğar. Ahlo'nun hayatı, toplumsal dışlanma ve kendi potansiyelini keşfetme çabalarıyla doludur. Ahlo'nun yaşadığı zorluklar arasında dikkat eksikliği ve hiperaktivite gibi özellikler de bulunur. Bu film, Ahlo’nun yolculuğunda zorluklarla başa çıkmak için gösterdiği azim ve çabayı konu almaktadır. Ahlo’nun hayatta karşılaştığı sorunlar, DEHB şikâyeti olan çocukların yaşadığı toplumsal dışlanma, odaklanma zorlukları ve içsel çatışmalarla paralellik göstermektedir.
Mommy, 2014
Cannes Film Festivali’nde Jüri Ödülü’nü almaya hak kazanan, senaryosu Xavier Dolan’a ait bu film; eşini kaybetmiş bir kadının DEHB şikayeti olan çocuğu ile olan mücadelesini anlatmaktadır. Bir yandan yalnız bir ebeveyn olmanın zorluklarının yanı sıra bir de tek çocuğu olan Steve’in dikkat eksikliği ve iyileştirme sürecinde yaşadığı olumsuzluklar ile baş etmeye çalışan Diane, film izleyiciye farklı bir bakış açısı kazandırmaktadır. Filmde başarılı bir detaycılık ve titizlikle işlenen karakterler, izleyiciye onların iç dünyalarına inip olaylara onların pencerelerinden bakabilme fırsatı sunmaktadır.
400 Darbe (Les Quatre Cent Coups), 1959
Bu film oldukça eski bir yapım olup, izleyiciye hikâyeyi siyah-beyaz bir pencereden sunmaktadır. Fransız sinemasının kült eserleri arasında yer alan bu film, Fransız Yeni Dalga Akımı'nın başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Otobiyografik özellikler taşıyan bu filmde başrol olarak gözlemlediğimiz Antoine karakteri ve yaşadıkları, yönetmenin çocukluk anılarına dair kesitler sunmaktadır. Filmde 12 yaşındaki Antoine’ın DEHB durumlarında sıkça görülen okul ile ilgili sorunları, diğer dikkat eksiklikleri ve aykırılık gibi tüm bu sorunlarla olan mücadelesi işlenmektedir. Anne ve oğul arasındaki çatışmalar, karakterin çevresindeki diğer insanlar tarafından anlaşılmaması ve buna bağlı olarak gelişen yanlış yaklaşımlar ile sağlıksız ilişkiler kurması sonucu Antoine’ın psikolojik savaşının nasıl zorlaştığı anlatılmaktadır.
Juno, 2007
Birçok adaylığın yanında “En İyi Özgün Senaryo” dalında Oscar ödülü gibi farklı dallarda 39 ödülü bulunan 2007 yapımı bu film, DEHB şikâyeti olan 17 yaşında bir gencin ekseninde dönmektedir. DEHB konulu diğer filmlerin aksine bu filmin eğlenceli bir yanı da görülmektedir. Karakterin başına gelen talihsiz bir olay ve buna bulmaya çalıştığı çözümler, olayların filmin başından sonuna planlandığı gibi gitmemesi ve kahramanın yolculuğu, özgün ve sürükleyici bir senaryo ile işlenmektedir. Filme baktığımızda dramatik bir senaryo ve talihsiz olaylar etrafında gelişen bir kurgu görülmektedir.
Charlie Bartlett, 2007
Film, Cambridge Üniversitesi'nde deneysel psikoloji profesörü olan İngiliz deneysel psikolog Sir Frederic Charles Bartlett'in adını almıştır. Bartlett, kültürel ve bilişsel psikoloji üzerine çalışan ilk psikologlardan birisidir. Filmde Bartlett’in liseye uyum sağlamakta zorlanması konu almaktadır. Charlie, akademik olarak mücadele etmek, arkadaş edinmek ve günlük hayatını etkileyen ruh hali dalgalanmalarıyla başa çıkmak için DEHB belirtileri sergilemektedir. Resmi olarak DEHB teşhisi konulduktan sonra, Bartlett kendisini okulun asistan psikiyatristi olarak atamış ve bu da onu okulun en popüler çocuklarından biri haline getirmiştir.
Kid in the Corner, 1999
Dizi ilkokul çağında bir çocuk olan Danny ve ailesinin süpermarkete yaptığı gezi ile başlamaktadır. Danny bu alışveriş süreci boyunca çevresindeki nesne ve objeler tarafından aşırı uyarılmaktadır ve bu durumdan dolayı oldukça etkilenmektedir. Karakterin zayıf organizasyon becerilerinin ve unutkanlığının neticesinde ailesi pratisyen bir hekime danışma kararı almıştır. Danny’nin ihtiyacı olan şey ailesiyle daha kaliteli zaman geçirmektir. Dizi de danışmanlık seansları Danny’nin, ebeveynlerinin evliliğine yoğunlaştığı için terapi yarıda bırakmıştır. Dizinin ilerleyen bölümlerinde Danny’nin konsantrasyonunu artırmaya ve hiperaktivitesini azaltmaya yardımcı olan bir ilacın denemeleri başlatılmıştır. Bununla birlikte, Danny’nin sosyal becerilerinde eksiklikler ve düşük öz güven gibi başka sorunları da bulunmaktadır. Dizinin sonunda, Danny belirli bir dereceye kadar öğretmenleri ve ailesinin desteğiyle esneklik ve iyileştirme göstermeye başlamıştır.
Falling Letters, 2016
Çevresi tarafından zorbalığa uğrayan DEHB şikâyeti olan karakterin yaşadıklarını konu alan James Stevens yapımı bu kısa film; günlük hayatta çoğu zaman yok sayıp önemsemediğimiz detayların önemini vurgulayıp bu konuda farkındalık kazandırmayı amaçlamaktadır. Küçük bir çocuğun hayatı üzerine kurulu bu senaryoda, yakın çevremizden göreceğimiz desteğin DEHB gibi sorunlar ile mücadele önemi vurgulanmaktadır. Sosyal çevrenin etkileri ve sosyal çevre tarafından alınacak desteğin öneminin anlaşılması adına önemli mesajlar içermektedir.
DEHB'li (ADHD) Olmak: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, 2022
DEHB şikâyeti olan insanların hikayelerini kendi ağızlarından dinlememize fırsat sunan bu belgeselde aynı zamanda uzmanların kendi tanımlarına da yer verilmektedir. DEHB şikâyeti olan bireylerin kendi cümleleri ve tecrübelerine yer verilmesi belgeseli daha anlaşılabilir kılmaktadır. Dışarıdan gözlemlenen genel belirtiler, iyileştirme sürecindeki çeşitler ve tanı alanların kendi dünyalarında yaşadıkları ile DEHB’yi kapsamlıca konu alan bu belgeselin oldukça bilgilendirici ve farkındalık kazandırıcı bir yapım olduğu görülmektedir.
ADHD in Women, 2021
Kendisinin de DEHB bozukluğu olan Jessica McCabe, bu videoda DEHB’nin kişinin cinsiyeti ne olursa olsun beynin aynı bölgelerini etkilediğini anlatmaktadır ve bu bozukluğu yaşayan kişilerin cinsiyetlerine göre toplum tarafından nasıl farklı değerlendirildiğini açıklamaktadır. Örneğin DEHB bozukluğu yaşayan bir kadın; toplum tarafından DEHB’den kaynaklanan davranışsal bozukluklar sebebiyle dağınık, erkeksi ve daha düzenli olmalı gibi tepkiler alabilir ancak aynı davranışsal bozuklukları bir erkek gösterdiği zaman aldığı tepkiler lider ruhlu, aktif ve dağınık olabilir şeklinde belirtilmiştir.
Kaynakça
+90. (2022, Eylül 9). DEHB'li (ADHD) olmak: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu | "Çok şeye başladım, yarım bıraktım" [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=8DVirLlDYGI&ab_channel=%2B90
Ackermann-Stoletzky, K. ve Stoletzky, C. (2004). Das ADS-Handbuch, Therapiemöglichkeiten und Praxishilfen für Eltern und Pädagogen. Brendow Verlag.
Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). Nörogelişimsel bozukluklar. Ruhsal bozuklukların tanısal ve istatistiksel el kitabı, DSM-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı (5. Baskı, s. 29-32) içinde. Hekimler Yayın Birliği.
Angold, A., Erkanli, A., Egger, H. L. ve Costello, E. J. (2000). Stimulant treatment for children: A community perspective. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 39(8), 975–984. https://doi.org/10.1097/00004583-200008000-00009
Barkley, R. A. (1997). Attention-deficit/hyperactivity disorder, self-regulation, and time: Toward a more comprehensive theory. Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics, 18(4), 271–279. https://doi.org/10.1097/00004703-199708000-00009
Biederman, J., Mick, E. ve Faraone, S. V. (2000). Age-dependent decline of symptoms of attention deficit hyperactivity disorder: Impact of remission definition and symptom type. The American Journal of Psychiatry, 157(5), 816–818. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.157.5.816
Caspi, A., McClay, J., Moffitt, T., Mill, J., Martin, J., Craig, I. W., Taylor, A. ve Poulton, R. (2002). Role of genotype in the cycle of violence in maltreated children. Science, 297(5582), 851–854. https://doi.org/10.1126/science.1072290
Cherkasova, M., Roy, A., Molina, B., Scott, G., Weiss, G., Barkley, R., Biederman, J., Uchida, M., Hinshaw, S., Owens, E. ve Hechtman, L. (2021). Review: Adult outcome as seen through controlled prospective follow-up studies of children with attention-deficit/hyperactivity disorder followed into adulthood. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2021.05.019
Chronis, A. M., Lahey, B. B., Pelham, W. E., Kipp, H. L., Baumann, B. L. ve Lee, S. S. (2003). Psychopathology and substance abuse in parents of young children with attention-deficit/hyperactivity disorder. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 42(12), 1424–1432. https://doi.org/10.1097/00004583-200312000-00009
Colman, I. ve Jones, P. B. (2004). Birth cohort studies in psychiatry: Beginning at the beginning. Psychological Medicine, 34(8), 1375–1383. https://doi.org/10.1017/S0033291704003277
Costello, E. J., Mustillo, S., Erkanli, A., Keeler, G. ve Angold, A. (2003). Prevalence and development of psychiatric disorders in childhood and adolescence. Archives of General Psychiatry, 60(8), 837–844. https://doi.org/10.1001/archpsyc.60.8.837
Faraone, S. V., Biederman, J., Spencer, T., Wilens, T., Seidman, L. J., Mick, E. ve Doyle, A. E. (2000). Attention-deficit/hyperactivity disorder in adults: An overview. Biological Psychiatry, 48(1), 9–20. https://doi.org/10.1016/S0006-3223(00)00889-1
Farnkopf, R. (2002). ADS und schule: Tipps für unterricht und hausaufgaben. Beltz
Feehan, M., McGee, R. ve Williams, S. M. (1993). Mental health disorders from age 15 to age 18 years. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 32(6), 1118–1126. https://doi.org/10.1097/00004583-199311000-00003
Hofstra, M. B., Van der Ende, J. ve Verhulst, F. C. (2000). Continuity and change of psychopathology from childhood into adulthood: A 14-year follow-up study. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 39(7), 850–858. https://doi.org/10.1097/00004583-200007000-00013
How to ADHD. (2021, Ağustos 31). ADHD in Women [Video]. Youtube. https://youtu.be/EMpt40zNK-w?si=e4Il4rtiDmY4lC6c
Larsson, J. O., Larsson, H. ve Lichtenstein, P. (2004). Genetic and environmental contributions to stability and change of adhd symptoms between 8 and 13 years of age: a longitudinal twin study. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 43(10), 1267-1275. https://doi.org/10.1097/01.chi.0000135622.05219.bf
Lauth, G. W., Schlottke, P. F. ve Naumann, K. (2007). Rastlose kinder, ratlose eltern: Hilfen bei ADHS. Dt. Taschenbuch-Verlag.
Mannuzza, S., Klein, R. G., Bessler, A., Malloy, P. ve LaPadula, M. (1998). Adult psychiatric status of hyperactive boys grown up. The American Journal of Psychiatry, 155(4), 493–498. https://doi.org/10.1176/ajp.155.4.493
Maughan, B. ve Kim-Cohen, J. (2005). Continuities between childhood and adult life. The British Journal of Psychiatry, 187(4), 301–303. https://doi.org/10.1192/bjp.187.4.301
Neuy-Bartmann, A. (2005). ADS - Erfolgreiches strategien für erwachsene und kinder. Klett-Cotta.
Öner, P., Öner, Ö. ve Aysev, A. (2003). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu. Sürekli Tıp Eğitim Dergisi, 12, 97-99.
Rutter, M., Giller, H. ve Hagel, A. (1998) Antisocial behavior by young people: a major new review. Cambridge University Press.
Schröder, A. (2006). ADS in der Schule. Handreichungen für Lehrerinnen und Lehrer. Vandenhoeck & Ruprecht.
Simchen, H. (2003). Die vielen gesichter des ADS. Begleit-und Folgeerkrankungen richtig erkennen und behandeln. Kohlhammer.
SlowMoleStudio. (2016, Şubat 16). Falling Letters – Moving animation about growing up with ADHD [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=EQ71vgRzCA4&ab_channel=SlowMoleStudio
Steinhausen, H. C., Drechsler, R., Foldenyi, M., Imhof, K. ve Brandeis, D. (2003). Clinical course of attention-deficit/hyperactivity disorder from childhood toward early adolescence. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 42(9), 1085–1092. https://doi.org/10.1097/01.CHI.0000070241.24125.A3
Weibel, S., Ménard, O., Ioniță, A., Boumendjel, M., Cabelguen, C., Kraemer, C., Micoulaud-Franchi, J., Bioulac, S., Perroud, N., Sauvaget, A., Carton, L., Gachet, M. ve Lopez, R. (2020). Practical considerations for the evaluation and management of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) in adults. L'Encephale. https://doi.org/10.1016/j.encep.2019.06.005
Wender, P. H. (2001). ADHD: Attention-deficit hyperactivity disorder in children, adolescents, and adults. Oxford University Press.