İzinsiz İçerik Kullanımı Hakkında Uyarı: Web sitemizde yer alan tüm yazılar ve içerikler, Dr. Burcu Büge’ye ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altındadır. Yazılarımızın tamamı telif hakkıyla korunmakta olup, herhangi bir şekilde çoğaltılması, dağıtılması, yayınlanması, kopyalanması veya üçüncü taraflarla paylaşılması için önceden yazılı izin alınması zorunludur. İzinsiz içerik kullanımı tespit edildiği takdirde, yasal yollara başvurulacak ve ilgili kişi ya da kurumlar hakkında hukuki işlemler başlatılacaktır. Bu kapsamda, içeriklerimizi kullanmak isteyen kişi veya kurumların, Dr. Burcu Büge’den yazılı izin talebinde bulunmaları gerekmektedir.
Kumar bağımlılığı, psikolojik sıkıntıya yol açan ve günlük işlevselliği etkileyen olumsuz sonuçlarına bakılmaksızın uyumsuz ve sürekli tekrar eden kumar davranışı ile tanımlanan bir bozukluktur (Mallorquí-Bagué ve ark., 2018). Kumar oynama bozukluğu, DSM-4’te “patolojik kumar oynama” adıyla dürtü kontrol bozuklukları kapsamında değerlendirilirken, DSM-5’te “Madde ile İlişkili ve Bağımlılık Bozuklukları” kategorisinde madde ile ilişkili olmayan bir bozukluk olarak sınıflandırılmıştır (Amerikan Psikiyatri Birliği, 1994, 2013). Dünya Sağlık Örgütü’nün ICD-11 sınıflandırmasında ise kumar oynama bozukluğu, davranışsal bağımlılıklara bağlı bozukluklar kapsamında ele alınmaktadır (World Health Organization [WHO], 2024a). Bununla birlikte, kumar oynama davranışı tek başına klinik bir bozukluk göstergesi değildir. Tanı, davranış üzerindeki kontrolün bozulması, kumara giderek daha fazla öncelik verilmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen davranışın sürdürülmesi gibi özelliklerin belirgin işlev kaybı veya sıkıntıyla ilişkili olmasını gerektirir (WHO, 2024a).
Kumar oynama bozukluğunun sürdürülmesinde dürtüsellik, bilişsel çarpıtmalar, ödül beklentisi ve duygu düzenleme güçlükleri etkili olabilmektedir (Ioannidis ve ark., 2019; Velotti ve ark., 2021). Bireyin kazanma olasılığını yanlış değerlendirmesi ve kumar sonuçlarını kontrol edebildiğine inanması, kumar davranışını sürdürmesine katkıda bulunabilir (Clark, 2010). Ayrıca, zaman zaman kazanılan ödüller davranışı pekiştirirken kayıpları geri kazanmak amacıyla kumara devam etmek “kayıpları kovalama” olarak tanımlanmaktadır (Campbell-Meiklejohn ve ark., 2008). Bunun yanı sıra, olumsuz duygularla başa çıkma ve duygu düzenleme güçlükleri de kumar oynama bozukluğuyla ilişkili bulunmuştur (Velotti ve ark., 2021).
Kumar oynama bozukluğunun gelişiminde dürtüsellik, belirli kişilik özellikleri, stres ve ailevi etkenler rol oynayabilmektedir (Dudfield ve ark., 2023; Moreira ve ark., 2023). Ekonomik güçlükler, düşük eğitim düzeyi ve sosyal koşullar da kumar oynama bozukluğuyla ilişkili risk faktörleri arasında değerlendirilmektedir (Moreira ve ark., 2023). Ayrıca, çevrimiçi kumarın kolay erişilebilir olması ve dijital platformların sunduğu olanaklar, problemli kumar oynama davranışı açısından önem taşımaktadır (Ghelfi ve ark., 2024).
Kumar oynama bozukluğuna depresyon, anksiyete ve alkol ya da madde kullanım bozuklukları sıklıkla eşlik edebilmektedir (Lorains ve ark., 2011). Ayrıca, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtileri ile problemli kumar oynama arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (Theule ve ark., 2019). Kumarla ilişkili finansal kayıplar, borçlanma ve utanç duyguları intihar düşüncesi ve davranışıyla ilişkili olabilir (Marionneau ve Nikkinen, 2022). Bu nedenle eşlik eden psikiyatrik sorunların ve intihar riskinin klinik değerlendirmede ele alınması, bireyin ihtiyaçlarına uygun tedavi planının oluşturulması açısından önemlidir (Lorains ve ark., 2011; Marionneau ve Nikkinen, 2022).
Kumar oynama bozukluğu, finansal kayıplara, borçlanmaya, aile ve kişilerarası ilişkilerde sorunlara ve iş yaşamında işlev kaybına yol açabilmekte, bireyin ruhsal iyilik halini ve yakın çevresini de olumsuz etkileyebilmektedir (World Health Organization [WHO], 2024b). Tedavide bilişsel davranışçı terapi (BDT), kumar oynama sıklığını ve bozukluğun belirtilerini azaltmaya yönelik etkili psikolojik yaklaşımlardan biridir (Pfund ve ark., 2023). BDT sürecinde kumar oynama isteğini tetikleyen durumlar, bilişsel çarpıtmalar ve kumar davranışıyla başa çıkma becerileri üzerinde çalışılmaktadır (Pfund ve ark., 2023). Bunun yanı sıra, Adsız Kumarbazlar gibi kendi kendine yardım grupları, bireylere deneyim paylaşımı ve sosyal destek yoluyla iyileşme sürecinde destek sağlayabilir (Geniş ve Aksu, 2020).
Sonuç olarak, kumar oynama bozukluğu bireyin psikolojik, sosyal ve ekonomik yaşamını etkileyen, gelişiminde ve sürdürülmesinde birçok faktörün rol oynadığı önemli bir ruh sağlığı sorunudur. Dürtüsellik, bilişsel çarpıtmalar, duygu düzenleme güçlükleri ve çevresel etkenler kumar davranışının sürdürülmesine katkıda bulunabilirken, eşlik eden psikiyatrik sorunlar değerlendirme ve tedavi sürecini daha karmaşık hale getirebilmektedir. Kumar oynama bozukluğuyla ilişkili finansal kayıplar, kişilerarası ilişkilerde yaşanan sorunlar ve işlevsellikteki bozulmalar, etkilerin yalnızca bireyle sınırlı kalmadığını, aile ve yakın çevreyi de kapsadığını göstermektedir. Bu nedenle kumar bağımlılığıyla mücadelede sadece kumar davranışını azaltmaya değil, bireyin psikolojik ihtiyaçlarını karşılamaya, eşlik eden sorunları ele almaya ve sosyal işlevselliğini desteklemeye de odaklanılmalıdır. Erken müdahale, uygun tedavi yaklaşımları ve sosyal destek mekanizmaları, bireyin iyileşme sürecini destekleyerek kumar bağımlılığının olumsuz sonuçlarının azaltılmasına katkıda bulunabilir.
Kumar Bağımlılığı Hakkında Kitap Önerileri
Breaking Free: How to Stop Gambling, Henrietta Bowden, Jones ve Venetia Leonidaki
Bu kitap, kumar oynama davranışını kontrol etmekte zorlanan bireylerin yaşadıkları güçlükleri anlamalarına ve değişim sürecine başlamalarına yardımcı olmayı amaçlar. Kumar oynama isteğinin hangi durumlarda ortaya çıktığını, bireyin neden kayıplarına rağmen kumar oynamayı sürdürebildiğini ve bu davranışın günlük yaşam üzerindeki etkilerini ele alır. Kumar davranışının yalnızca para kazanma amacıyla açıklanamayacağını, duygusal ihtiyaçlar, alışkanlıklar ve kişinin içinde bulunduğu koşulların da bu süreçte rol oynayabileceğini anlamaya yönelik bir çerçeve sunar. Ayrıca kumar oynama isteğiyle başa çıkma, riskli durumları fark etme ve kumar dışındaki etkinliklere yeniden yönelme gibi konular üzerinde durur. Eser, kumar davranışını değiştirmek isteyen bireyler için yol gösterici bir kaynak olmasının yanı sıra, iyileşme sürecinde profesyonel desteğin önemini anlamaya da katkı sağlayabilir.
Overcoming Gambling Addiction: A Self-Help Guide Using Cognitive Behavioural Techniques, Alex Blaszczynski
Bu kitap, kumar bağımlılığının ortaya çıkışını ve sürdürülmesini etkileyen düşünce ve davranış kalıplarını bilişsel davranışçı yaklaşım çerçevesinde ele alır. Kumar oynayan bireylerin kazanma ihtimallerini olduğundan yüksek değerlendirmeleri, kaybettikleri parayı geri kazanabileceklerine inanmaları veya sonuçlar üzerinde kontrolleri olduğunu düşünmeleri gibi bilişsel çarpıtmaların davranış üzerindeki etkilerini anlamaya odaklanır. Bu düşüncelerin fark edilmesi ve daha gerçekçi biçimde değerlendirilmesi, kumar oynama isteğinin yönetilmesi açısından önem taşır. Eserde ayrıca kumar oynamayı tetikleyen durumların belirlenmesi, bu durumlarla başa çıkma becerilerinin geliştirilmesi ve yeniden kumar oynamaya yol açabilecek risklerin azaltılması gibi konulara yer verilir. Kitap, bireyin yalnızca kumar davranışını bırakmasına değil, bu davranışı sürdürmesine katkıda bulunan düşünsel ve davranışsal süreçleri tanımasına da yardımcı olmayı hedefler. Bu yönüyle kumar alışkanlıklarını değiştirmek isteyen bireyler ve bilişsel davranışçı yaklaşım hakkında bilgi edinmek isteyen okurlar için yararlı bir öz yardım kaynağıdır.
All Bets Are Off: Losers, Liars, and Recovery from Gambling Addiction, Arnie Wexler ve Sheila Wexler
Bu kitap, kumar bağımlılığının bireyin yaşamında meydana getirebileceği değişimleri, ilişkiler üzerindeki etkilerini ve iyileşme sürecinde karşılaşılabilecek güçlükleri ele alır. Kumar davranışının zamanla finansal kayıplara, borçlanmaya, gizleme davranışlarına ve yakın ilişkilerde güven sorunlarına nasıl yol açabileceğine dikkat çeker. Kumar sorunu yaşayan bireylerin davranışlarını kontrol etmekte zorlanmaları, yaşadıkları kayıplara rağmen yeniden kumara yönelmeleri ve bu durumu çevrelerinden saklamaları, sorunun hem bireysel hem de kişilerarası boyutlarını ortaya koyar. Eser, kumar bağımlılığının yalnızca maddi kayıplardan ibaret olmadığını, kişinin sorumluluklarını, öz değerlendirmesini ve aile ilişkilerini de etkileyebileceğini anlamaya yardımcı olur. Bunun yanında iyileşme sürecinde yaşanan deneyimlere ve destek aramanın önemine odaklanır. Kumar bağımlılığının birey ve yakın çevresi üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak isteyenler için dikkat çekici bir bakış açısı sunar.
Gambling Disorder: A Clinical Guide to Treatment, Jon E. Grant ve Marc N. Potenza
Bu kitap, kumar oynama bozukluğunu bilimsel ve klinik açıdan inceleyen, özellikle ruh sağlığı alanında çalışanlar için hazırlanmış kapsamlı bir başvuru kaynağıdır. Eserde bozukluğun belirtileri, gelişimi, risk faktörleri ve bireyin yaşamındaki sonuçları ele alınırken kumar davranışının altında yatan psikolojik ve biyolojik süreçlere de yer verilir. Kumar oynama bozukluğunun değerlendirilmesi, diğer psikiyatrik sorunlarla ilişkisi ve uygun tedavi yaklaşımlarının belirlenmesi gibi konular, klinik uygulama açısından önem taşıyan başlıklar arasındadır. Ayrıca bireyin kumar davranışını sürdürmesine katkıda bulunabilecek bilişsel süreçlerin ve dürtü kontrolüyle ilgili güçlüklerin anlaşılmasına yönelik bilgiler sunar. Tedavi sürecinde psikoterapötik yaklaşımların ve bireysel ihtiyaçların dikkate alınmasının önemini ortaya koyar. Bu yönüyle kitap, kumar bağımlılığı hakkında yalnızca genel bilgi edinmek isteyenlerden ziyade, konuyu psikoloji ve klinik uygulama çerçevesinde daha ayrıntılı incelemek isteyen psikoloji öğrencileri, psikologlar ve diğer ruh sağlığı uzmanları için uygundur.
The Gambling Addiction Client Workbook, Robert R. Perkinson
Bu çalışma kitabı, kumar bağımlılığıyla mücadele eden bireylerin kendi davranışlarını değerlendirmelerine ve değişim sürecinde daha bilinçli adımlar atmalarına yardımcı olmayı amaçlar. Kumar oynama isteğini tetikleyen durumların belirlenmesi, kumara yönelmeyle ilişkili düşüncelerin incelenmesi ve bu davranışın günlük yaşam üzerindeki sonuçlarının fark edilmesi gibi konulara odaklanır. Kumar oynama davranışının hangi duygular, düşünceler veya yaşam koşullarıyla bağlantılı olduğunu anlamak, kişinin kendisine özgü riskleri tanımasına yardımcı olabilir. Kitabın çalışma kitabı biçimi, okuyucunun yalnızca teorik bilgi edinmesi yerine kendi deneyimleri üzerinde düşünmesini ve öğrendiklerini günlük yaşamına uyarlamasını desteklemeyi hedefler. Ayrıca kumar oynama isteğiyle başa çıkma, alternatif davranışlar geliştirme ve yeniden kumar oynamaya yol açabilecek durumları önceden fark etme gibi konuların ele alınmasına olanak tanır. Eser, kumar davranışını değiştirmek isteyen bireyler için yapılandırılmış bir kaynak niteliği taşırken, profesyonel destek sürecinde kullanılabilecek uygulamalı materyallere ilgi duyanlar için de yararlı olabilir.
Kumar Bağımlılığı Hakkında Film, Belgesel Önerileri
Owning Mahowny, 2003
Richard Kwietniowski tarafından yönetilen filmde Philip Seymour Hoffman, dışarıdan başarılı ve güvenilir bir banka çalışanı gibi görünen Dan Mahowny karakterini canlandırmaktadır. Mahowny, kumar oynama isteğini kontrol etmekte giderek daha fazla zorlanmakta ve bahislerini finanse edebilmek için çalıştığı bankanın parasını kullanmaya başlamaktadır. Başlangıçta gizli yürüttüğü kumar davranışı zamanla finansal suçlara, borçlara ve yakın ilişkilerinde ciddi sorunlara yol açmaktadır. Gerçek bir olaydan esinlenen film, kumar bağımlılığının yalnızca maddi kayıplarla sınırlı olmadığını, bireyin karar verme süreçlerini ve günlük yaşamını da etkileyebildiğini göstermektedir. Karakterin olumsuz sonuçlarla karşılaşmasına rağmen kumar oynamayı sürdürmesi, davranış üzerindeki kontrol kaybını ve bağımlılık döngüsünü anlamak açısından dikkat çekicidir. Bu yönüyle film, kumar bağımlılığını dramatik bir başarı hikayesi olarak değil, giderek ağırlaşan sonuçlarıyla ele alan gerçekçi bir yapım olarak önerilebilir.
Uncut Gems, 2019
Benny ve Josh Safdie kardeşler tarafından yönetilen filmde Adam Sandler, New York'ta mücevher ticareti yapan Howard Ratner karakterini canlandırmaktadır. Howard, spor bahislerine yoğun biçimde yönelmekte, borçları artmasına rağmen büyük kazanç elde ederek sorunlarını çözebileceğine inanmaktadır. Ancak kayıplarını telafi etmek amacıyla yeniden bahis oynaması, onu giderek daha riskli kararlar almaya sürüklemektedir. Film, kişinin kazanma ihtimaline aşırı güvenmesinin, kayıpları geri kazanma arzusunun ve heyecan arayışının kumar davranışını nasıl sürdürebileceğini ortaya koymaktadır. Howard'ın iş yaşamı, aile ilişkileri ve kişisel güvenliği bu davranıştan olumsuz etkilenirken, kazanç elde ettiği anlarda bile kumardan uzaklaşamaması dikkat çekmektedir. Bu yönüyle Uncut Gems, kumar bağımlılığında görülebilen kayıpları kovalama davranışını, dürtüselliği ve giderek artan riskleri incelemek isteyen izleyiciler için çarpıcı bir örnek sunmaktadır.
Gambling, Addiction and Me: The Real Hustler (Belgesel), 2012
Iain Scollay tarafından yönetilen bu BBC belgeselinde Alexis Conran, babasının kumar bağımlılığıyla bağlantılı yaşam öyküsünden hareketle kumar davranışının neden bazı kişiler için kontrol edilmesi güç bir alışkanlığa dönüştüğünü araştırmaktadır. Conran, farklı bölgelerde kumar sorunu yaşayan bireylerle, uzmanlarla ve aile üyeleriyle görüşerek kumarın kişinin yaşamı ve yakın ilişkileri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Belgesel, kumar davranışının nasıl yoğunlaşabildiğine, bireyin kayıplarına rağmen neden oynamaya devam edebildiğine ve bu süreçte borçlanma ile ailevi sorunların nasıl ortaya çıkabildiğine odaklanmaktadır. Ayrıca kumar bağımlılığının yalnızca davranışı gösteren kişiyi değil, onun ailesini ve çevresindeki insanları da etkileyebildiğini gerçek yaşam deneyimleri üzerinden ele almaktadır. Kişisel anlatıları uzman görüşleriyle bir araya getiren yapım, kumar bağımlılığını daha iyi anlamak ve bağımlılığın ardındaki psikolojik ve sosyal süreçleri değerlendirmek isteyenler için özellikle uygun bir belgeseldir.
The Gambler, 2014
Bu filmde Mark Wahlberg, üniversitede edebiyat profesörü olan Jim Bennett karakterini canlandırmaktadır. Jim, akademik yaşamını sürdürmesine rağmen gizlice yüksek miktarlarda kumar oynamakta ve zamanla ciddi borçlar biriktirmektedir. Borçlarını kapatmak amacıyla tehlikeli kişilerden para alması, onu hem kendi yaşamını hem de yakınındaki insanların güvenliğini riske atan kararlar almaya yöneltmektedir. Film, bireyin sahip olduğu bilgiye ve zekaya rağmen kumar davranışının sonuçlarını kontrol etmekte zorlanabileceğini göstermektedir. Jim'in riskleri fark etmesine karşın yeniden kumar oynamaya yönelmesi, kısa vadeli heyecan ile uzun vadeli sorumluluklar arasındaki çatışmayı görünür kılmaktadır. Ayrıca borçların artması, ilişkilerin zarar görmesi ve kişinin kendi davranışlarıyla yüzleşmek zorunda kalması gibi konulara yer verilmektedir. Bu yönüyle film, kumar bağımlılığıyla ilişkili risk alma davranışlarını ve kişinin yaşamını giderek daha fazla etkileyen karar döngüsünü incelemek için önerilebilir.
Mississippi Grind, 2015
Ryan Fleck ve Anna Boden tarafından yazılıp yönetilen film, kumar konusunda şanssız bir dönem geçiren Gerry ile kendine güvenen ve sosyal açıdan oldukça girişken Curtis'in hikayesini anlatmaktadır. Gerry, Curtis ile tanıştıktan sonra onunla birlikte daha büyük kazançlar elde edebileceği bir poker oyununa ulaşmak amacıyla yolculuğa çıkar. Yol boyunca farklı kumar ortamlarına giren karakterler, zaman zaman kazanç elde etseler de kayıplar, belirsizlik ve riskli kararlarla karşı karşıya kalırlar. Film, kumarın yalnızca para kazanma aracı olmadığını, umut, heyecan, arkadaşlık ve kişinin kendi şansına ilişkin inançlarıyla da bağlantılı olabileceğini ele almaktadır. Özellikle Gerry'nin hayatındaki sorunlara çözüm bulmak için kumara yönelmesi, bireyin maddi ve duygusal beklentilerinin kumar davranışıyla nasıl iç içe geçebileceğini göstermektedir. Diğer yapımlara kıyasla arkadaşlık ilişkisine daha fazla yer veren film, kumarın bireyin yaşamındaki yerini, kayıplarla başa çıkma biçimlerini ve risk alma eğilimini daha sakin bir anlatımla değerlendirmek isteyenler için uygun bir seçenektir.
Kaynakça
Amerikan Psikiyatri Birliği (1994). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Dördüncü Baskı (DSM-IV) (Çev. Köroğlu, E.) Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 1995.
Amerikan Psikiyatri Birliği (2013). Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Beşinci Baskı (DSM-V) (Çev. Köroğlu, E.) Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2013.
Blaszczynski, A. (2017). Overcoming gambling addiction: A self-help guide using cognitive behavioural techniques (2nd ed.). Little, Brown Book Group.
Bowden-Jones, H. ve Leonidaki, V. (Eds.). (2022). Breaking free: How to stop gambling. Cambridge University Press.
Campbell-Meiklejohn, D., Woolrich, M. W., Passingham, R. E. ve Rogers, R. D. (2008). Knowing when to stop: The brain mechanisms of chasing losses. Biological Psychiatry, 63(3), 293-300. https://doi.org/10.1016/j.biopsych.2007.05.014
Clark, L. (2010). Decision-making during gambling: An integration of cognitive and psychobiological approaches. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 365(1538), 319-330. https://doi.org/10.1098/rstb.2009.0147
Dudfield, F. W. H., Malouff, J. M. ve Meynadier, J. (2023). The association between the five-factor model of personality and problem gambling: A meta-analysis. Journal of Gambling Studies, 39, 669-687. https://doi.org/10.1007/s10899-022-10119-5
Geniş, B. ve Aksu, H. (2020). İntihar girişimi ile acil servise başvuran kumar bağımlılığı olgusu. Bağımlılık Dergisi, 21(1), 92-98.
Ghelfi, M., Scattola, P., Giudici, G. ve Velasco, V. (2024). Online gambling: A systematic review of risk and protective factors in the adult population. Journal of Gambling Studies, 40(2), 673-699. https://doi.org/10.1007/s10899-023-10258-3
Grant, J. E. ve Potenza, M. N. (Eds.). (2022). Gambling disorder: A clinical guide to treatment (2nd ed.). American Psychiatric Association Publishing.
Ioannidis, K., Hook, R., Wickham, K., Grant, J. E. ve Chamberlain, S. R. (2019). Impulsivity in gambling disorder and problem gambling: A meta-analysis. Neuropsychopharmacology, 44(8), 1354-1361. https://doi.org/10.1038/s41386-019-0393-9
Lorains, F. K., Cowlishaw, S. ve Thomas, S. A. (2011). Prevalence of comorbid disorders in problem and pathological gambling: Systematic review and meta-analysis of population surveys. Addiction, 106(3), 490-498. https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2010.03300.
Mallorquí-Bagué, N., Mena-Moreno, T., Granero, R., Vintró-Alcaraz, C., Sánchez-González, J., Fernández-Aranda, F. ve Jiménez-Murcia, S. (2018). Suicidal ideation and history of suicide attempts in treatment-seeking patients with gambling disorder: The role of emotion dysregulation and high trait impulsivity. Journal of Behavioral Addictions, 7(4), 1112-1121. https://doi.org/10.1556/2006.7.2018.132
Marionneau, V. ve Nikkinen, J. (2022). Gambling-related suicides and suicidality: A systematic review of qualitative evidence. Frontiers in Psychiatry, 13, Article 980303. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.980303
Moreira, D., Azeredo, A. ve Dias, P. (2023). Risk factors for gambling disorder: A systematic review. Journal of Gambling Studies, 39(2), 483-511. https://doi.org/10.1007/s10899-023-10195-1
Perkinson, R. R. (2016). The gambling addiction client workbook (3rd ed.). SAGE Publications.
Pfund, R. A., Forman, D. P., Whalen, S. K., Zech, J. M., Ginley, M. K., Peter, S. C., McAfee, N. W. ve Whelan, J. P. (2023). Effect of cognitive-behavioral techniques for problem gambling and gambling disorder: A systematic review and meta-analysis. Addiction, 118(9), 1661-1674. https://doi.org/10.1111/add.16221
Scollay, I. (Yönetmen). (2012, March 21). Gambling, addiction and me: The real hustler [Belgesel]. BBC Three.
Theule, J., Hurl, K. E., Cheung, K., Ward, M. ve Henrikson, B. (2019). Exploring the relationships between problem gambling and ADHD: A meta-analysis. Journal of Attention Disorders, 23(12), 1427-1437. https://doi.org/10.1177/1087054715626512
Velotti, P., Rogier, G., Beomonte Zobel, S. ve Billieux, J. (2021). Association between gambling disorder and emotion (dys)regulation: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 87, Article 102037. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2021.102037
Wexler, A. ve Wexler, S. (2015). All bets are off: Losers, liars, and recovery from gambling addiction. Central Recovery Press.
World Health Organization. (2024a). Clinical descriptions and diagnostic requirements for ICD-11 mental, behavioural and neurodevelopmental disorders. https://www.who.int/publications/i/item/9789240077263
World Health Organization. (2024b). Gambling. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/gambling