İzinsiz İçerik Kullanımı Hakkında Uyarı: Web sitemizde yer alan tüm yazılar ve içerikler, Dr. Burcu Büge’ye ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altındadır. Yazılarımızın tamamı telif hakkıyla korunmakta olup, herhangi bir şekilde çoğaltılması, dağıtılması, yayınlanması, kopyalanması veya üçüncü taraflarla paylaşılması için önceden yazılı izin alınması zorunludur. İzinsiz içerik kullanımı tespit edildiği takdirde, yasal yollara başvurulacak ve ilgili kişi ya da kurumlar hakkında hukuki işlemler başlatılacaktır. Bu kapsamda, içeriklerimizi kullanmak isteyen kişi veya kurumların, Dr. Burcu Büge’den yazılı izin talebinde bulunmaları gerekmektedir.
Aile içi şiddet, partner veya aile üyesi olan kişiler arasında cinsiyet fark etmeksizin herhangi bir tehdit edici davranış, şiddet veya istismar (psikolojik, fiziksel, cinsel, finansal, duygusal) olayları olarak tanımlanmaktadır (Howard ve ark., 2010). Ev içi şiddet bireysel, ilişkisel ve toplumsal faktörlerin etkileşimiyle şekillenen ve kadınların sağlığı ile genel esenliğini bütüncül olarak tehdit eden çok katmanlı bir olgudur (Shorey ve ark., 2023). Arai ve arkadaşlarının (2021) aktardığına göre, aile içi şiddet çocukların sağlık ve esenliğine ciddi zararlar vermekte, akran ilişkilerinde uyum sorunları, riskli davranışlara yönelim ve uyku bozuklukları gibi çeşitli gelişimsel problemler doğurmaktadır. Shen ve Xu’ya (2023) göre, ev içi şiddete tanık olan çocukların verdikleri tepkiler homojen veya tek boyutlu bir olgu değildir. Bazı çocuklar bu deneyimlerle farklı şekillerde baş edebilse de birçoğu fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişim açısından risk taşımakta olup söz konusu maruziyet çocuklarda kaygı, depresyon, korku veya davranışsal uyum güçlükleri gibi psikopatolojilerin görülme olasılığını artırabilmektedir. Fry ve arkadaşlarının (2018), 21 ülkeden verileri sentezleyen küresel meta-analiz çalışmasına göre, çocukluk döneminde ev içi şiddete tanıklık da dahil olmak üzere şiddete maruz kalmak, çocukların gelişimsel ve akademik süreçlerini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bulgular, bu travmatik deneyimlerin öğrencilerin standart test başarılarında belirgin düşüşlere yol açtığını ve şiddete maruz kalmış çocuklarda okuldan mezun olamama yönündeki tahmini olasılığın %13 olduğunu ortaya koymaktadır. Ev içindeki şiddet dinamikleri toplumsal cinsiyete göre de farklılaşmaktadır, kız ve erkek çocuklarının aile içi fiziksel şiddete tanık olma olasılıkları birbirine yakınken, erkek çocuklarının bu şiddetin doğrudan fiziksel hedefi olma olasılığı kız çocuklarına kıyasla %25 daha yüksektir (Whitten ve ark., 2023).
Aile içi şiddetin psikolojik etkilerini hafifletmede sığınma evleri gibi kriz odaklı çözümlerin ötesinde, doğrudan çocuk ve ebeveyne odaklanan grup müdahaleleri de yararlı müdahale seçenekleri olarak öne çıkmaktadır. Nitekim 12 haftalık 'Aile İçi Şiddete Tanık Olan Çocuklar' (CWDV) grup programı, çocuklardaki hiperaktivite ve duygusal sıkıntıları anlamlı derecede azaltırken annelerin geleceğe yönelik umut düzeylerinde müdahale sonrasında daha olumlu sonuçlarla ilişkili bulunmuştur (Schubert, 2022). Güncel araştırmalara göre, sığınma evlerinin başarısı yalnızca fiziksel koruma sağlamalarıyla değil, kadınların özsaygıyı geri kazanmalarına, depresyon gibi psikolojik kayıpları telafi etmelerine ve gelecek için yeni bir anlam inşa etmelerine sundukları katkıyla değerlendirilmektedir. Niteliksel bir memnuniyet ölçütü olarak sığınma evleri, uygun koşullar sağlandığında kadınların güvenlik, bağımsızlık ve güçlenme süreçlerine katkıda bulunabilir (Forthmeiier ve Ekström, 2025). Dünya genelinde eş şiddetine dair bilimsel bulgular artış gösterse de Türkiye'de aile içi şiddetle ilişkili özgül risk faktörlerini ayrıntılı biçimde inceleyen çalışmaların sayısı halen oldukça kısıtlıdır. Ülke genelini temsil eden güncel verilerle yapılan araştırmalar, Türkiye'de kadınların %33'ünün fiziksel, %41'inin ise duygusal şiddete maruz kaldığını ortaya koyarak, şiddetle mücadelede daha kapsamlı ve çok boyutlu politikalara duyulan acil ihtiyacı gözler önüne sermektedir (Alkan ve Kılınç, 2026).
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un 2/b maddesinde ev içi şiddet, şiddet mağduru ve şiddet uygulayanla aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan diğer kişiler arasında meydana gelen her türlü fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddet olarak tanımlanmıştır (6284 Sayılı Kanun, 2012). Her ne kadar tarihsel güç ilişkileri ve ataerkil yapılar kadınları bu şiddetin birincil hedefi haline getirse de (Şahin, 2022), Türkiye, %32’lik yaşam boyu eş şiddeti yaygınlığıyla Avrupa bölgesinde en yüksek oranlara sahip ülkeler arasında yer almaktadır (Alkan ve ark., 2026). Şiddet uygulayanların dinamikleri incelendiğinde, düşük eğitim seviyesinin yanı sıra kadının eğitim düzeyinin artması veya partnerinden daha yüksek olması da yerleşik toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde erkeklik algısına yönelik bir tehdit olarak algılanması durumunda şiddet riskiyle ilişkili olabilmektedir (Alkan ve ark., 2026; Erten ve Keskin, 2018). Dolayısıyla şiddetle mücadele sadece hukuki bir yaptırım konusu olmayıp toplumsal güç dengelerinin dönüşmesini, kapsayıcı yasal korumaları ve nesiller boyu aktarılan bu istismar döngüsünü kıracak çok boyutlu psikososyal ve eğitsel müdahalelerin bir arada yürütülmesinin önemine işaret etmektedir (Alkan ve ark., 2026; Şahin, 2022; Ummak ve ark., 2025).
Sonuç olarak, aile içi şiddetle mücadele, erken önleme stratejileri, etkin yasal koruma mekanizmaları, çok boyutlu psikososyal müdahaleler ve kapsamlı sosyal destek sistemlerinin koordinasyonunu gerektiren bütüncül bir süreçtir. Şiddetin olumsuz etkilerini en aza indirmek, yalnızca kriz anındaki barınma veya cezai tedbirlerle değil, kadınlar, çocuklar ve cinsel azınlıklar gibi farklı hassasiyetleri olan grupların esenliğini koruyacak yapısal reformlarla desteklenebilir. Bu doğrultuda, şiddete tanık olan çocukları pasif birer kurban olarak görmek yerine onların psikososyal dayanıklılıklarını ve eylemliliklerini destekleyen müdahalelerin geliştirilmesi ve sosyal destek ağlarının güçlendirilmesi önemlidir. Bireylerin güvenli yaşam alanlarına kavuşması, ancak bu koruyucu, önleyici ve iyileştirici adımların sistematik bir politika olarak hayata geçirilmesiyle sağlanabilir.
Aile İçi Şiddet Hakkında Kitap Önerileri
Surviving Domestic Violence: Voices of Women Who Broke Free, Elaine Weiss
Bu kitapta aile içi şiddet mağdurlarının hikayesine odaklanılmıştır. Kitap, aile içi şiddete maruz kalan ve bu şiddetten kurtulan kadınların seslerini duyurmayı amaçlayarak onların deneyimlerini paylaşmaktadır. Yazar, bu kitap aracılığıyla aile içi şiddetin karmaşıklığını ve ciddiyetini anlatarak toplumu bilinçlendirmeyi hedeflemiştir. Aynı zamanda, mağdurların seslerini yükseltirken, aile içi şiddetle toplumun ve kurumların nasıl daha etkili olabileceğine dair fikirlerini sunmaktadır. Bu kitap aile içi şiddet konusunda farkındalık yaratmak, destek sağlamak ve mağdurların hikayelerini paylaşmak isteyen okuyucular için ilham verici bir kaynak olabilir. Kitabın Türkçesi bulunmamaktadır.
Crazy Love, Leslie Morgan Steiner
Bu kitap, yazarın çocukluk yıllarından itibaren kurduğu ilişkileri, kendini adım adım şiddet döngüsünün içinde nasıl bulduğunu ve aile içi şiddetin karmaşık doğasını konu almaktadır. Yazar, mağdurların bu tür ilişkilerde kalma nedenlerini ve kendi kurtuluş sürecini kişisel deneyimleri üzerinden aktarmaktadır. Eser, şiddet mağdurlarının yaşadığı psikolojik çıkmazları gözler önüne sererken, ilişkinin sonlandırılması ve yeniden hayata tutunma evrelerini de ele alarak dayanışma ve umut mesajı vermektedir. Kitabın henüz Türkçe çevirisi bulunmamaktadır.
Healing Begins With Us: Breaking the Cycle of Trauma and Abuse and Rebuilding the Sibling Bond, Ronni Tichenor ve Jennie Weaver
Bu kitap aile içi ihmal, istismar, bağımlılık ve ruhsal problemlerin gölgesinde büyüyen iki kız kardeşin (Ronni Tichenor ve Jennie Weaver) çocukluk yaşantılarını ve yetişkinlikte aralarındaki bağı yeniden inşa etme süreçlerini ele almaktadır. Yazarlar, toksik aile dinamiklerinin kardeşler arasında yol açtığı rekabet, yabancılaşma ve istismar deneyimlerini kendi yaşam öyküleri üzerinden dürüstlükle aktarırken hem kişisel deneyimlerinden hem de profesyonel uzmanlıklarından yararlanmaktadır. Kitap, yetişkinlik döneminde geçmişin acı veren kalıplarıyla yüzleşerek kuşaklararası travma döngüsünü kırmanın, sınırları sağlıklı bir şekilde yeniden çizmenin ve kopan kardeşlik bağlarını onarmanın yollarını tartışmaktadır. Aile içi şiddet ve çocukluk travmalarının kardeş ilişkileri üzerindeki yıkıcı etkilerini anlamak ve bu döngüleri iyileştirici adımlarla dönüştürmek isteyenler için yol gösterici ve ilham verici bir anlatı sunmaktadır. Türkçe çevirisi bulunmamaktadır.
Aile İçi Şiddet: Kadın ve Çocuğun Korunması, Aliye Mavili
Bu kitapta gündelik hayatta fazlaca duyulan kadın cinayeti konusu işlenmektedir. Bu kadınların büyük çoğunluğu eşleri, bir kısmı ise babaları, ağabeyleri ya da kendi çocukları tarafından öldürülmüşlerdir. Kitapta yazar, kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetlerini çevreleyen namus, toplumsal normlar ve aile içi dinamikler gibi konuları ele almaktadır. Çocuk ve ailenin korunması ve desteklenmesiyle ilgili birçok ulusal projede yer alan Aliye Mavili bu kitabında, kadının şiddet ortamında kalmasına neden olan etkenleri derinlemesine irdelerken, bu alanda kadınlara danışma hizmetleri veren sosyal uzmanlar için de çok önemli önerilerde bulunmaktadır. Bu kitapta ele alınan diğer başlıklar ise şöyledir: Aile içi şiddetin boyutları, eşlerine şiddet uygulayan erkeklere yönelik yaklaşımlar, çocuk ihmal ve istismarı, çocuklarına şiddet uygulayan anne-babalarla ilgili grup uygulamaları, aile içi şiddeti önlemede iletişim.
Aile İçi Şiddet, Nilüfer Koçtürk ve Betül Ulukol
Kitap, aile içi şiddeti bireysel, ailevi ve toplumsal boyutlarıyla ele alan kapsamlı bir çalışma niteliğindedir. Kitapta şiddetin ortaya çıkmasına ve sürdürülmesine katkıda bulunan etkenlerin yanı sıra, kadınlar ve çocuklar üzerindeki psikolojik ve sosyal etkileri, şiddet döngüsü, risk faktörleri ve şiddetin önlenmesine yönelik yaklaşımlar ele alınmaktadır. Farklı disiplinlerden bakış açılarını bir araya getiren çalışma, aile içi şiddetin yalnızca fiziksel saldırıdan ibaret olmadığını, psikolojik, ekonomik ve sosyal boyutlarının da bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle kitap, özellikle şiddetin birey ve aile üzerindeki etkilerini anlamak, şiddet deneyimine eşlik eden süreçleri değerlendirmek ve psikolojik müdahale açısından daha bütüncül bir bakış geliştirmek isteyenler için yararlı bir kaynak sunmaktadır.
Aile İçi Şiddet Hakkında Film, Dizi ve Belgesel Önerileri
Reviving Ophelia, 2010
Bu film, ergenlik dönemindeki flört şiddeti ve aile içi dinamiklerin bu süreçteki rolünü gerçekçi bir dille ele alan dramatik bir yapımdır. Film, Marie ve Le Ann adlı iki kız kardeşin ergenlik çağındaki kızlarını yetiştirme çabaları ekseninde, Marie’nin kızı Elizabeth’in erkek arkadaşı Mark tarafından maruz bırakıldığı sistematik psikolojik ve fiziksel şiddeti konu alır. Kuzeni Kelly’nin ısrarlı şüphelerine rağmen çevresi tarafından uzun süre fark edilemeyen bu istismar döngüsü, Elizabeth’in ağır yaralanarak hastaneye kaldırılmasıyla gün yüzüne çıkar. Yapım, genç kadınların istismar içeren ilişkilerden kopma sürecinde yaşadığı manipülasyon, korku ve utanç duygularını aktarırken, aile desteğinin, kuşaklararası iletişimin ve erken müdahalenin şiddet döngüsünü kırmadaki önemini gözler önüne serer.
The Handmaid’s Tale, 2017
Margaret Atwood’un aynı adlı distopik romanından uyarlanan dizi, ataerkil ve totaliter bir teokrasi olan Gilead rejiminde kadın bedeninin ve emeğinin tahakküm altına alınışını işler. Doğurgan kadınların damızlık kız adı altında mülkiyet nesnesi haline getirildiği bu yapıda ana karakter Offred, Komutan ve ailesine zorla çocuk doğurmak üzere hapsedilmiş bir kölelik düzeni içinde var olma mücadelesi verir. Dizi, kurumsallaşmış ve meşrulaştırılmış bir sistem içinde uygulanan cinsel istismar, tecrit ve psikolojik baskının yanı sıra toplumsal cinsiyete dayalı ve ev içi alanda gerçekleşen şiddet biçimlerini tartışmak için zengin bir zemin sunar. The Handmaid’s Tale, ev içi alanda normalleştirilen baskı mekanizmalarının, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ve kadının direnç ile dayanışma süreçlerinin çarpıcı bir temsilidir.
Private Violence, Cinthia Hill, 2014
Belgesel, aile içi ve ev içi şiddeti salt bireysel bir çatışma ya da kapalı kapılar ardında kalan bir özel alan meselesi olmaktan çıkarıp, hayati tehlike barındıran yapısal bir hak ihlali olarak ele almaktadır. Yapım, toplumun sıklıkla mağdura yönelttiği "Neden evi terk etmedi?" sorusunun yüzeyselliğini ters yüz ederek, şiddet ortamından uzaklaşmanın beraberinde getirdiği ölümcül risklere ve sistematik baskıya odaklanır. Faillerin eylemlerinin adli ve kolluk sistemlerince zaman zaman hafif suçlar gibi değerlendirilerek cezasız bırakılmasının yarattığı adalet açığını görünür kılan çalışma, aile içi şiddetin önlenmesinde toplumsal farkındalığın, koruyucu mekanizmaların ve tavizsiz bir adli denetimin vazgeçilmezliğini vurgulayan güçlü bir ana temaya sahiptir.
Inside the Minds of Domestic Abusers and How to Support Women, Lundy Bancroft, 2025
Bu videoda Lundy Bancroft, saha deneyimlerine ve danışmanlık süreçlerine dayanarak aile içi şiddeti ve fail zihniyetini kendi yaklaşımı doğrultusunda ele almaktadır. Bancroft, yaygın klinik kabullerin aksine aile içi istismarın temelinde bir "öfke kontrol problemi" ya da doğrudan bir kişilik bozukluğundan ziyade, erkeğin partnerini kontrol etme ve ona kendi gerçekliğini dayatma hakkını kendinde gördüğü bir hak görme ve tahakküm inancının yattığını savunmaktadır. Faillerin önemli bir kısmının kamusal alanda uyumlu profiller çizip bu yıkıcı tutumları yalnızca ev içi alana yönelttiklerini öne süren konuşmacı, doğrudan fiziksel darp olmasa bile kapıyı kapatıp çıkışı engellemek veya gözdağı vermek gibi eylemlerin de şiddet kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Kadınların ilişkiden ayrılma süreçlerini de değerlendiren Bancroft, ayrılmak için ihtiyaç duyulan özgüven, ekonomik bağımsızlık ve sosyal destek ağlarının istismar sürecinde aşınabildiğini ve ayrılma kararının en yüksek güvenlik riski taşıyan aşama olabileceğini öne sürmektedir. Ayrıca konuşmacı, aile içi şiddet vakalarında başvurulan geleneksel çift terapisi formatının, sorunu taraflar arası karşılıklı bir iletişim problemi gibi ele alma riski taşıdığını ve bunun failin manipülasyonlarını pekiştirerek mağduru daha kırılgan hale getirebileceğini iddia etmektedir. Çocukların korunması konusunda ise failin anneyi değersizleştiren tutumlarına karşı, babayı doğrudan kötülemek yerine çocuklara manipülatif kalıpları fark etme ve bağımsız düşünebilme becerisi kazandırmanın koruyucu bir yaklaşım olabileceğini ileri sürmektedir.
Kadına Yönelik Şiddet Farkındalık Eğitimi, Ç. Selcen Kahraman, 2023
Bu seminerde, kadına yönelik şiddetin küresel ve toplumsal boyutları ele alınarak dünyadaki ve Türkiye'deki şiddet ile kadın cinayeti verilerine dikkat çekilmektedir. Şiddet, aile içi şiddet ve kadına yönelik şiddet kavramlarının Dünya Sağlık Örgütü standartlarına dayalı tanımları yapılarak fiziksel, psikolojik, cinsel, ekonomik şiddet türleri ve günümüzde ortaya çıkan siber şiddet boyutu somut örneklerle açıklanmaktadır. Şiddet eğiliminin ve eşitsizliklerin kök ailedeki toplumsal cinsiyet rollerinden itibaren başladığı vurgulanırken, şiddetin bir öfke kontrol probleminden ziyade güç, kontrol ve kendinde hak görme yanılsamasından beslendiğini somut örneklerle ortaya koymaktadır. Katılımcıların soruları eşliğinde kadınların kendi haklarına ve ekonomik güçlerine sahip çıkmalarının önemi ile ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) ve kadın sığınmaevleri gibi hukuki ve psikososyal destek mekanizmalarının işleyişi aktarılmaktadır.
Kaynakça
Alkan, Ö. ve Kılınç, A. (2026). Assessing the levels and association between emotional and physical intimate partner violence against women in Türkiye. Archives of Psychiatric Nursing, 60, Makale 151993, 1-17. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2025.151993
Arai, L., Shaw, A., Feder, G., Howarth, E., MacMillan, H., Moore, T. H. M., Stanley, N. ve Gregory, A. (2021). Hope, agency, and the lived experience of violence: A qualitative systematic review of children’s perspectives on domestic violence and abuse. Trauma, Violence & Abuse, 22(3), 427-438. https://doi.org/10.1177/1524838019849582
BorderlinerNotes. (2025). Inside the minds of domestic abusers & how to support women | Lundy Bancroft [Video]. YouTube. http://www.youtube.com/watch?v=ywsTdzkiPF0
Erten, B. ve Keskin, P. (2018). For better or for worse?: Education and the prevalence of domestic violence in Turkey. American Economic Journal: Applied Economics, 10(1), 64-105. https://doi.org/10.1257/app.20160278
Forthmeiier, F. ve Ekström, V. (2025). Understanding quality in domestic violence shelters through the experiences of abused women. Nordic Social Work Research, 1-14. https://doi.org/10.1080/2156857x.2025.2564951
Fry, D., Fang, X., Elliott, S., Casey, T., Zheng, X., Li, J., Florian, L. ve McCluskey, G. (2018). The relationships between violence in childhood and educational outcomes: A global systematic review and meta-analysis. Child Abuse & Neglect, 75, 6-28. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.06.021
Hill, C. (2014). Private violence [Film]. HBO Documentary Films.
Howard, L., Trevillion, K. ve Agnew-Davies, R. (2010). Domestic violence and mental health. International Review of Psychiatry, 22(5), 525-534. https://doi.org/10.3109/09540261.2010.512283
Koçtürk, N. ve Ulukol, B. (Ed.ler). (2020). Aile içi şiddet. Nobel Akademik Yayıncılık.
Mavili, A. (2018). Aile içi şiddet: Kadın ve çocuğun korunması. Nobel Akademik Yayıncılık.
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi. (2024). Kadına Yönelik Şiddet Farkındalık Eğitimi [Video]. YouTube. https://youtu.be/koewhJhTCJo
Schubert, E. C. (2022). Supporting children who experience domestic violence: Evaluating the child witness to domestic violence program. Journal of Interpersonal Violence, 37(19-20), NP18175-NP18193. https://doi.org/10.1177/08862605211035874
Shen, Z. ve Xu, Y. (2023). The impact of domestic violence on children’s psychology and self-cognition. SHS Web of Conferences, 180, 02031. https://doi.org/10.1051/shsconf/202318002031
Shorey, S., Chua, C. ve Chan, V. (2023). Women living with domestic violence: Ecological framework-guided qualitative systematic review. Aggression and Violent Behavior, 71, 101835. https://doi.org/10.1016/j.avb.2023.101835
Steiner, L. M. (2009). Crazy love. St. Martin's Press.
Şahin, S. B. (2022). Combatting violence against women in Turkey: Structural obstacles. Contemporary Politics, 28(2), 204-224. https://doi.org/10.1080/13569775.2021.1992131
Tichenor, R. ve Weaver, J. (2024). Healing begins with us: Breaking the cycle of trauma and abuse and rebuilding the sibling bond. Rowman & Littlefield.
Ummak, E., Toplu Demirtaş, E. ve Özkan, H. (2025). Unheard voices of LGB people in Türkiye on LGB-specific experiences of intimate partner violence: A qualitative analysis. Violence Against Women, 31(8), 1727-1752. https://doi.org/10.1177/10778012241247195
Weiss, E. (2004). Surviving domestic violence: Voices of women who broke free. Volcano Press.
Whitten, T., Tzoumakis, S., Green, M. J. ve Dean, K. (2024). Global prevalence of childhood exposure to physical violence within domestic and family relationships in the general population: A systematic review and proportional meta-analysis. Trauma, Violence, & Abuse, 25(2), 1411-1430. https://doi.org/10.1177/15248380231179133
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun. (2012). Resmî Gazete.