İzinsiz İçerik Kullanımı Hakkında Uyarı: Web sitemizde yer alan tüm yazılar ve içerikler, Dr. Burcu Büge’ye ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altındadır. Yazılarımızın tamamı telif hakkıyla korunmakta olup, herhangi bir şekilde çoğaltılması, dağıtılması, yayınlanması, kopyalanması veya üçüncü taraflarla paylaşılması için önceden yazılı izin alınması zorunludur. İzinsiz içerik kullanımı tespit edildiği takdirde, yasal yollara başvurulacak ve ilgili kişi ya da kurumlar hakkında hukuki işlemler başlatılacaktır. Bu kapsamda, içeriklerimizi kullanmak isteyen kişi veya kurumların, Dr. Burcu Büge’den yazılı izin talebinde bulunmaları gerekmektedir.
Hukuki bir dönüm noktası olmanın çok ötesinde olan boşanma, eşler, çocuklar ve geniş aile üyeleri üzerinde geniş çaplı duygusal, sosyal ve finansal etkiler doğuran, farklı aile ve çevre sistemlerinin etkileşimiyle şekillenen çok boyutlu bir psikososyal süreçtir (Glaser ve Borduin, 1986). Salts (1985), boşanma sürecindeki klinik müdahaleleri kolaylaştırmak amacıyla süreci üç ana aşamada ele alır: Boşanma öncesi karar verme aşaması, boşanmanın yeniden yapılandırılması aşaması ve boşanma sonrası iyileşme aşaması. Bu model, bireylerin ve çiftlerin evlilik doyumsuzluğundan yasal ayrılığa, oradan da yeni ve otonom bir yaşam kurmaya geçişteki gelişimsel adımlarını ve psikososyal görevlerini tanımlar (Salts, 1985).
Proulx’a (1991) göre, boşanma, aniden gerçekleşen tek bir olaydan ziyade, bireyin yoğun içsel çatışmalar ve değişimler yaşadığı dinamik ve döngüsel bir psikolojik süreçtir ve bu süreç, evlilikteki yakınlık ve destek kaybıyla başlayan düş kırıklığı aşamasıyla tetiklenmekte; bunu, eşten ayrılma arzusu ile içselleştirilmiş ahlaki standartlar arasında sıkışıp kalmanın yarattığı ve sıklıkla depresif belirtilerle seyreden kararsızlık evresi takip etmektedir. Öksüzler Cabılar ve Yılmaz'a (2022) göre bu geçiş, kimlik ve rol değişimlerinin düzenlendiği, ebeveynliğin yeni gerçekliğe göre organize edildiği, eski eşle ilişkilerin dönüştüğü ve hem sosyal hem de ekonomik olarak yeni bir yaşam tarzının kurulduğu duygusal ve bilişsel bir yeniden yapılanma sürecidir. Boşanmanın fiilen gerçekleşmesinin ardından gelen bu uyum süreci ise sadece eski eşle olan ilişkinin sona ermesini değil, yoğun keder, öfke ve kimlik krizleriyle baş ederek duygusal, sosyal ve pratik alanlarda otonom bir yaşamın yeniden kurulmasını gerektiren çok boyutlu bir adaptasyonu kapsamaktadır (Prabandari ve Widiantoro, 2026). Nitekim boşanma sonrasındaki bu uzun vadeli uyum süreci bireysel düzeyde oldukça değişken bir yapı sergilemekte, boşanan bireylerin büyük kısmı sürece başarılı şekilde adapte olurken belirli bir kesim kalıcı psikolojik sıkıntılarla mücadele etmekte, bu uyum farklılıklarında bireylerin kişisel sağlamlık düzeyleri, finansal kaynakları ve yeni bir ilişkiye başlama durumları önemli koruyucu etkenler olarak öne çıkmaktadır (Perrig-Chiello ve ark., 2015). Guzmán-González ve arkadaşları (2025) ise, bireylerin boşanma sonrası uyum düzeylerini beş farklı psikolojik profil altında sınıflandırarak, katılımcıların yarısından fazlasının süreci dayanıklılıkla veya zamanla toparlanarak atlattığını, ancak eski eşi affedememe ve güvensiz bağlanma gibi faktörlerin kalıcı uyum zorluklarıyla ilişkili olduğunu saptamıştır. Ayrıca güncel araştırmalar, sosyoekonomik koşullar kontrol edildiğinde kadın ve erkeklerin uyum eğrilerinin büyük ölçüde benzer olduğunu ve her iki cinsiyet için de düşük gelir düzeyinin fiziksel ile ruhsal sağlığı sarsarak uyumu zorlaştıran en temel ortak yapısal risk faktörü olduğunu göstermektedir (Strizzi ve ark., 2022).
Boşanma sonrası uyum, aile sistemindeki her bir üyenin sosyal, psikolojik ve ilişkisel değişimlere farklı şekillerde tepki verdiği bir süreçtir (Van Gasse ve Mortelmans, 2020). Özellikle kadınlar, boşanma sonrasında kendilerini daha savunmasız kılan toplumsal cinsiyet engelleri ve iş yaşamında karşılaştıkları güvensizlikler nedeniyle erkeklerden daha fazla zarar görebilmektedir (Eftekhari, 2021). Buna karşılık erkekler, boşanmanın ardından aile içi yaşamlarından ve çocuklarıyla azalan ilişkilerinden daha fazla hoşnutsuzluk duyarken, kadınlar üzerindeki asıl baskıyı ebeveynlik sorumluluklarına eklenen oransız finansal yükler oluşturmaktadır (Corral ve ark., 2026). Ebeveynlerin bu bireysel uyum süreçleri çocukların dünyasına da doğrudan yansımakta ve çocukların uzun vadeli psikolojik sağlığı, yasal boşanma olayından ziyade evlilik öncesi ve sonrası dönemdeki anne-baba çatışmasının şiddetiyle şekillenmektedir (Cao ve ark., 2022). Çocukların bu kriz karşısındaki dayanıklılığı ise anne-babanın işbirlikçi bir ortak ebeveynlik kurma eğilimi, geniş aileden alınan sosyal destek ve çocuğun kendi duygu düzenleme becerileriyle güçlenmektedir (Pranata ve ark., 2025). Aile sistemindeki tüm bu bireysel ve ilişkisel dinamiklerin birbirini karşılıklı olarak etkilemesi, boşanma sürecindeki ailelere yönelik klinik müdahalelerin sadece bireysel iyileşmeye odaklanmak yerine, ilişkisel işlevselliği ve ortak ebeveynlik becerilerini de destekleyen sistemik bir çerçevede yapılandırılması gerektiğini göstermektedir (Corral ve ark., 2026).
Bu doğrultuda modern çift terapisi, boşanmayı mutlak bir başarısızlık olarak görmek yerine, partnerlerin ve çocukların süreçten en az hasarla çıkmasını hedefleyen yapılandırılmış boşanma terapisi müdahalelerini klinik repertuvarın temel bir parçası haline getirmiştir (Lebow ve Snyder, 2022). Kuramsal açıdan BDT, boşanma sürecinde görülebilen felaketleştirme ve kişiselleştirme gibi işlevsiz bilişleri hedef alan bir çerçeveyle depresif belirtileri hafifletmekte ve bireyin duygusal iyileşme sürecini desteklemektedir (Shahid ve ark., 2025). Bu müdahalelerin etkililiği çocuk örnekleminde de kendini göstermekte, BDT temelli grup çalışmaları çocukların boşanma sürecinde yaşadığı anksiyete, depresyon ve stres kaynaklı davranış sorunlarını anlamlı ölçüde azaltırken onlara daha iyimser bir açıklama tarzı kazandırmaktadır (Cortes-Briseño ve Valencia-Ortiz, 2022). Bireysel boyutta, özellikle velayet sorumluluğunu üstlenmiş ve yeni boşanmış kadınlardan oluşan risk altındaki gruplarda, BDT esaslı yapılandırılmış psikoeğitim programlarının katılımcıların öz değer algılarını yükseltirken keder ve öfke düzeylerini düşürmede olumlu etkiler gösterdiği bildirilmiştir (Uyar ve Yıldırım, 2023). Diğer yandan, ilişkileri sonlanma aşamasına gelen çiftlerle yürütülen çalışmalarda, grup formatındaki bilişsel davranışçı eş terapisi seanslarının partnerlerin evlilik bıkkınlığını ve boşanma arzularını hafifletip evlilik doyumunu artırmada anlamlı iyileşmeler bildirilmiştir (Ardeh ve ark., 2025). Ayrıca, yargı mercileri tarafından yönlendirilen çiftler üzerinde yapılan araştırmalar, mindfulness temelli bilişsel davranışçı müdahalelerin partnerlerin otonomilerini koruyarak kendilerini farklılaştırma düzeylerini iyileştirmede gerçeklik terapisine kıyasla daha üstün bir etki sergilediğini ortaya koymaktadır (Yahyavi Gargari ve ark., 2024). Son olarak, yüksek çatışmalı bir boşanma vakasında bilişsel-davranışçı aile terapisi uygulamasının klinik süreci ve olası yararları vaka düzeyinde bildirilmiştir (Spillane-Grieco, 2000).
Bilişsel Davranışçı Terapi ve Boşanma Hakkında Kitap Önerileri
Bilişsel Davranışçı Çift ve Aile Terapisi, Frank M. Dattilio
Bu çalışma, boşanma sürecini yalnızca iki bireyin yollarını ayırması olarak değil eşlerin birbirlerine, ilişkiye ve ayrılığa yükledikleri bilişsel şemaların ve otomatik düşüncelerin çözülmesi olarak ele alır. Yazar, evlilik krizlerinde ve boşanma eşiğinde tarafların başvurduğu zihin okuma, kişiselleştirme ve felaketleştirme gibi bilişsel çarpıtmaların çatışmayı nasıl kronikleştirdiğini titizlikle irdelerken, bilişsel yapılandırmanın hem ilişkiyi onarma hem de kaçınılmaz bir ayrılık durumunda düşmanlığı yatıştırarak sağlıklı bir ayrılık sürecini destekleyebilecek yolları ele alır. Duygusal yükü yoğun olan boşanma sürecini rasyonel bir problem çözme, işlevsel iletişim ve karşılıklı sınır inşası zeminine çekmesiyle öne çıkan eser, ayrılığı bir başarısızlık veya yıkım yerine iki tarafın da psikolojik bütünlüğünü koruyarak yönetebileceği yapılandırılmış bir geçiş evresi olarak kavramak isteyen klinisyenler ve okuyucular için yararlı bir bilişsel çerçeve sunar.
Uncoupling: Turning Points in Intimate Relationships, Diane Vaughan
Sosyolog Diane Vaughan’ın bu eseri, boşanma ve ayrılığı anlık bir mahkeme kararı ya da ani bir terk ediş olmaktan çıkarıp, taraflardan birinin zihninde aylar hatta yıllar önce başlayan sinsi ve aşamalı bir kimlik ayrışması süreci olarak ele alır. Vaughan, ilişkideki çatlakların partnerlerden birinin sessizce geri çekilmesi, ortak dünyadan zihinsel olarak kopması ve kendine gizli bir özerk alan yaratmasıyla filizlendiğini, diğer partnerin ise çoğu zaman bu kopuştan çok geç haberdar olarak travmatik bir şok yaşadığını çarpıcı bir sosyo-psikolojik derinlikle analiz eder. Güç asimetrisini, sırlar silsilesini ve iki insanın inşa ettiği "biz" algısının nasıl adım adım yeniden "ben ve sen" haline dönüştüğünü sergileyen kitap, boşanmanın ardındaki yas, suçluluk ve duygusal yabancılaşma dinamiklerini her iki tarafın öznel gerçekliği üzerinden anlamak isteyen herkes için adeta bir ilişkinin anatomik otopsisini sunan bir yapıttır.
The Truth About Children and Divorce, Robert E. Emery
Klinik psikolog ve boşanma arabulucusu Robert E. Emery’nin bu kitabı, boşanmanın çocuklar üzerindeki kaçınılmaz etkilerini pembe tablolara sığınmadan ama felaket senaryolarına da teslim olmadan son derece şefkatli ve bilimsel bir dengede ele alır. Emery, çocukların ruh sağlığını asıl yaralayan unsurun ebeveynlerin yollarını ayırması değil, ayrılık öncesinde ve sonrasında devam eden kronik, çözümsüz yetişkin çatışmaları olduğunu ampirik verilerle açıklar ve bu bağlamda evlilik bağının sonlanması ile anne-babalık ortaklığının birbirinden kesin sınırlarla ayrılması gerektiğini vurgular. Yas, kayıp, aidiyet karmaşası ve güven erozyonu yaşayan çocukların içsel dünyasına empatik bir pencere açan yazar, ebeveynlere çocuklarını kendi duygusal savaşlarının kalkanı ya da elçisi yapmaktan kurtaracak net sınırlar çizer, böylece boşanmayı bir çocukluk travmasına dönüştürmeden sağlıklı bir aile dönüşümüne evriltmenin psikolojik ve pratik rehberliğini sunar.
Aile- Evlilik ve Boşanma Psikolojisi, Mehmet Zeki İlgar
Bu eser, evlilik kurumunun kuruluş dinamiklerinden başlayarak boşanmanın kaçınılmaz hale geldiği kriz eşiklerine kadar uzanan süreci hem kuramsal psikoloji hem de yerel-kültürel gerçeklikler bağlamında ele alır. Kitap, boşanmayı yalnızca bireysel kararların bir sonucu olarak değil geniş aile baskısı, sosyo-kültürel beklentiler, rol karmaşaları ve toplumsal cinsiyet kalıplarının aile içi iletişimi tıkaması üzerinden çok boyutlu bir sistem problemi olarak irdeler. Evliliği tüketen toksik iletişim örüntülerini, eşlerin birbirinin duygusal ihtiyaçlarını karşılamaktaki kısırlıklarını ve hukuki sürecin beraberinde getirdiği psikolojik yıpranmayı vaka odaklı bir dille çözümleyen çalışma, boşanmanın getirdiği yas, yalnızlaşma ve damgalanma kaygılarıyla yüzleşmek ve dağılan bir aile yapısının ardından bireysel sınırları yeniden inşa etmek isteyen okuyucular için yerli literatürdeki en dengeli ve bütüncül kaynaklardan biridir.
Bilişsel Davranışçı Terapi ve Boşanma Hakkında Film, Dizi ve Belgesel Önerileri
Marriage Story, 2019
Bu film, boşanmayı sevginin bittiği bir sonlanıştan ziyade, iki bireyin özerklik arayışı ile ortak geçmişin yarattığı duygusal bağ arasındaki çatışmanın bir patlaması olarak resmeder. Charlie ve Nicole’ün ilişkisi üzerinden film, Nicole’ün evlilik içinde kendi kimliğini, mesleki sesini ve sınırlarını eşinin gölgesinde kaybetmiş olmasının yarattığı varoluşsal krizi ve bu krizi çözmek için boşanmayı bir yeniden doğuş hamlesi olarak kullanmasını irdeler. Başlangıçta dostane ve yapıcı kalma niyetiyle yola çıkan çiftin, boşanma avukatlarının ve hukuki mekanizmanın devreye girmesiyle birlikte birbirlerinin en mahrem kırılganlıklarını birer cephaneye dönüştürdüğü süreç, savunma mekanizmalarının ve bastırılmış öfkenin nasıl yıkıcı bir düşmanlığa evrilebileceğini çarpıcı biçimde gösterir. Ayrılık sürecinde yaşanan yoğun yasın, suçluluğun ve ebeveynlik kaygılarının iki tarafın da psikolojik sınırlarını zorladığını gözler önüne seren yapım, boşanmanın ardında dahi sevginin hemen buharlaşmadığını, asıl trajedinin iki insanın birbirine zarar vermeden vedalaşmayı başaramaması olduğunu sarsıcı bir duygusal gerçeklikle ortaya koyar.
Kramer vs. Kramer (1979)
Film, geleneksel aile rollerinin ve anne figürünün üzerine yüklenen toplumsal beklentilerin bireyin psikolojik bütünlüğünü nasıl tüketebileceğini cesurca inceler. Joanna’nın evlilik içinde kendi benliğini ve öz-değerini yitirdiği gerekçesiyle evi ve çocuğunu terk etmesi, anne kimliği ile bireysel varoluş arasındaki derin çatışmayı açığa çıkarırken, Ted’in ani bir krizle baş başa kalıp kariyer odaklı yaşam biçimini sorgulayarak oğlu Billy ile gerçek, şefkatli ve regüle edici bir bağ inşa etme dönüşümünü konu alır. Film, velayet savaşı sahnesinde tarafların birbirlerinin ebeveynlik yeterliliklerini adliye salonlarında hedef alması üzerinden boşanmanın getirdiği yetersizlik, suçluluk ve terk edilme kaygılarını titizlikle işler. Çocuğun psikolojik iyi oluşunun yetişkinlerin kazanma hırsından ve egolarından çok daha öncelikli olduğunu savunan yapım, ebeveynlik sorumluluğunun biyolojik rollerle değil, duygusal erişilebilirlik ve fedakarlıkla kazanıldığını gösteren, sinema tarihindeki güçlü ilişkisel dönüşüm öykülerinden biridir.
The Squid and the Whale, 2005
Film, yoğun entelektüel rekabet ve benmerkezci tutumların öne çıktığı bir evliliğin dağılmasını ve bu sürecin çocukların psikolojik gelişiminde yarattığı kimlik ve uyum güçlüklerini inceler. Bernard ve Joan’ın boşanma kararı sonrasında çocuklarını kendi duygusal savaşlarının kalkanı, casusu ve onaylayıcısı haline getirmeleri, sınır ihlallerinin, ebeveynleştirmenin (parentification) ve ayrışma-bireyleşme süreçlerinin nasıl olumsuz etkilenebildiğini somutlaştırır. Büyük oğul Walt’un babasının küstah, kibirli savunmalarını kopyalayarak kendi duygusal yetersizliğini maskelemesi ve küçük oğul Frank’in regüle edilemeyen öfkesini cinsel eyleme vurma (acting-out) davranışlarıyla dışa vurması, ebeveyn çatışmasının çocuklar üzerindeki psikolojik yansımalarını sergiler. Ebeveynlerin olgunlaşmamış egoları yüzünden ortak ebeveynlik kuramadığı durumlarda boşanmanın bir özgürleşme değil, çocukların aidiyet, güven ve gerçeklik algısını altüst eden bir duygusal enkaza dönüştüğünü dürüst bir dille yüzleştirir.
Divorce, 2016-2019
Bu dizide, uzun yıllara yayılan bir evliliğin ardından gelen boşanma süreci trajikomik, yıpratıcı ve bilişsel düzeyde karmaşık bir orta yaş ayrışması olarak ele alınır. Frances ve Robert’ın hikayesi, birbirine duyulan heyecanın, takdirin ve duygusal yatırımın tükenmesinin ardından gelen duygusal yabancılaşmayı ve bu boşluğun aldatma, pasif-agresif misillemeler ve suçlama döngüleriyle dolmasını titizlikle çözümler. Yapım, boşanma kararının alınmasıyla fiziksel olarak aynı çatıdan ayrılmanın aynı hızda gerçekleşmediğini, finansal pazarlıkların, ortak çevrenin bölünmesinin ve ebeveynlik sınırlarının çizilmesinin eşler arasında bitmek bilmeyen mikro-güç savaşları ürettiğini gösterir. Tarafların kendi mutsuzluklarının sorumluluğunu tamamen karşı tarafa yükleme eğilimini kara bir mizahla işleyen dizi, ayrılığın salt hukuki bir imza değil, bireyin kendi yalnızlığıyla, yaşlanma korkusuyla ve yeniden başlayan kimlik inşasıyla yüzleşmesini gerektiren sancılı bir psikolojik adaptasyon süreci olduğunu sergiler.
Split: Divorce and the Early Years, 2013
Ellen Bruno’nun yönettiği bu belgesel, boşanma olgusunu yetişkinlerin ego, haklılık ve nafaka kavgalarından tamamen arındırarak sürecin önemli bir parçası olan çocukların saf, filtresiz ve savunmasız bakış açısından aktarır. Farklı yaş gruplarından çocukların doğrudan kameraya konuştukları anlatı, anne-babanın ayrılığında hissedilen suçluluk ("Acaba benim yüzümden mi ayrıldılar?"), iki ev arasında bölünmenin getirdiği köksüzlük ve ebeveynlerden birini seçmek zorunda kalmanın yarattığı yoğun sadakat çatışmasını gözler önüne serer. Belgesel, çocukların yetişkinlerin fırtınalı sessizliklerini ve bastırılmış gerginliklerini ne denli keskin bir sezgiyle fark ettiğini ortaya koyarken, onların en temel ihtiyacının yetişkin kavgalarına alet edilmemek ve duygusal güvenliğin sürekliliği olduğunu gözler önüne serer. Yetişkinlerin kendi yas ve öfkeleri içinde çocukların içsel dünyasını nasıl ıskalayabildiklerini yüzleştiren çalışma, boşanma sürecinde çocuk merkezli bir empati ve koşulsuz güvenlik zemini inşa etmenin gerekliliğini vurgular.
Kaynakça
Ardeh, A., Goodarzi, E., Madadi, Z., Rostami, C., Ghiaci, A. ve Shahverdi, J. (2025). Comparing the effectiveness of group-based cognitive-behavioral couple therapy (CBCT) and schema-based couple therapy (SBCT) workshops in reducing desire for divorce and marital boredom. BMC Research Notes, 18(275). https://doi.org/10.1186/s13104-025-07339-4
Bruno, E. (2013). Split [Belgesel]. Bruno Bozzetto Productions / Split Films. https://splitfilm.org/
Cao, H., Fine, M. ve Zhou, N. (2022). The divorce process and child adaptation trajectory typology (DPCATT) model: The shaping role of predivorce and postdivorce interparental conflict. Clinical Child and Family Psychology Review, 25, 500-528. https://doi.org/10.1007/s10567-022-00379-3
Corral, S., Herrero, M., Sanz Vázquez, M., Cormenzana, S. ve Martínez-Pampliega, A. (2026). Latent profiles of divorce adaptation in high conflict settings: Relations with parental and child adjustment. Current Psychology, 45, 751. https://doi.org/10.1007/s12144-026-09307-y
Cortes Briseño, J. ve Valencia Ortiz, A. I. (2022). Cognitive-behavioral intervention for the management of symptoms associated with divorce in children. Journal of Basic and Applied Psychology Research, 3(6), 17–21. https://doi.org/10.29057/jbapr.v3i6.6203
Dattilio, F. M. (2012). Bilişsel-davranışçı çift ve aile terapisi: Klinik uygulamalar. Nobel Akademik Yayıncılık.
Eftekhari, A. (2021). The prediction of divorce adjustment through emotional adjustment with emphasis on gender considerations. Journal of Community Health Research, 10(3), 185-194. https://doi.org/10.18502/jchr.v10i3.7274
Emery, R. E. (2004). The truth about children and divorce: Dealing with the emotions so you and your children can thrive. Viking.
Glaser, R. ve Borduin, C. (1986). Models of divorce therapy: An overview. American Journal of Psychotherapy, 40(2), 233-242. https://doi.org/10.1176/appi.psychotherapy.1986.40.2.233
Guzmán‐González, M., Gómez, F., Lafontaine, M. ve Tay-Karapas, K. (2025). Profiles of psychological adjustment to divorce and separation: Associations with attachment insecurity, forgiveness of the former partner, and emotion regulation difficulties. Journal of Marital and Family Therapy, 51(3), e70055. https://doi.org/10.1111/jmft.70055
İlgar, M. Z. (2020). Aile, evlilik ve boşanma psikolojisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Lebow, J. ve Snyder, D. (2022). Couple therapy in the 2020s: Current status and emerging developments. Family Process, 61, 1359-1385. https://doi.org/10.1111/famp.12824
Öksüzler Cabılar, B. ve Yılmaz, A. E. (2022). Boşanma ve boşanma sonrası uyum: Tanımlar, modeller ve uyumun değerlendirilmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(1), 1-11. https://doi.org/10.18863/pgy.910766
Perrig-Chiello, P., Hutchison, S. ve Morselli, D. (2015). Patterns of psychological adaptation to divorce after a long-term marriage. Journal of Social and Personal Relationships, 32, 386-405. https://doi.org/10.1177/0265407514533769
Prabandari, N. ve Widiantoro, F. (2026). Adaptive coping stabilizes post divorce adjustment in young adults. Academia Open, 11(1). https://doi.org/10.21070/acopen.11.2026.13864
Pranata, D. C., Fairuzzaman, R. R. ve Hartini, N. (2025). Post-divorce family resilience: uncovering the dynamics of recovery and strength from a literature review perspective. Psikostudia: Jurnal Psikologi, 14(1), 90-101. https://doi.org/10.30872/psikostudia.v14i1.17228
Proulx, G. M. (1991). The decision-making process involved in divorce: A critical incident study [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. University of British Columbia. https://open.library.ubc.ca/collections/ubctheses/831/items/1.0053643
Salts, C. J. (1985). Divorce stage theory and therapy: Therapeutic implications throughout the divorcing process. Journal of Psychotherapy and the Family, 1, 13-23. https://doi.org/10.1300/j287v01n03_03
Shahid, N., Mayi, A. ve Tahir, M. (2025). Psychological consequences of divorce: A theoretical analysis through the lens of cognitive-behavioral and attachment theories. Social Science Review Archives, 3(3), 1391-1395. https://doi.org/10.70670/sra.v3i3.968
Spillane-Grieco, E. (2000). Cognitive-behavioral family therapy with a family in high-conflict divorce: A case study. Clinical Social Work Journal, 28(1), 105-119. https://doi.org/10.1023/a:1005167926689
Strizzi, J. M., Koert, E., Øverup, C. S., Ciprić, A., Sander, S., Lange, T., Schmidt, L. ve Hald, G. M. (2022). Examining gender effects in postdivorce adjustment trajectories over the first year after divorce in Denmark. Journal of Family Psychology, 36(2), 268-279. https://doi.org/10.1037/fam0000901
Uyar, N. ve Yıldırım, İ. (2023). Post-divorce adjustment of women: Effectiveness of a psycho-education program based on cognitive behavioral theory. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 13(70), 334-344. https://doi.org/10.17066/tpdrd.1265738.5
Van Gasse, D. ve Mortelmans, D. (2020). Reorganizing the single‐parent family system: Exploring the process perspective on divorce. Family Relations, 69(5), 1100-1112. https://doi.org/10.1111/fare.12432
Vaughan, D. (1986). Uncoupling: Turning points in intimate relationships. Oxford University Press.
Yahyavi Gargari, R., Farshbaf Maneisefat, F. ve Etemadnia, M. (2024). Comparing the effectiveness of mindfulness-based cognitive behavioral therapy and reality therapy on self-differentiation in couples seeking divorce. Journal of Assessment and Research in Applied Counseling (JARAC), 6(1), 81-89. https://doi.org/10.61838/kman.jarac.6.1.9